Tham gia group Telegram
VnRebates - Trading Ideas
Nhận tín hiệu price action + Volume

Anti money Laundering là gì? Tại sao phòng chống rửa tiền lại quan trọng như vậy?

12.09.2020, 11:10 19 phút đọc

Anti money laundering (AML) hay hoạt động phòng chống rửa tiền là một nhiệm vụ hết sức quan trọng không chỉ của riêng hệ thống tài chính, ngân hàng hay riêng quốc gia nào mà đòi hỏi quyết tâm của mọi quốc gia và sự phối hợp toàn cầu

Mọi nhà đầu tư tham gia vào thị trường tiền mã hóa (Cryptocurrency) hẳn đều không lạ lẫm với khái niệm AML (Anti money Laundering). Những năm gần đây, rất nhiều chính phủ trên thế giới đã xây dựng các quy định quản lý cho khu vực tiền mã hóa và đặc biệt là các quy định về Anti money Laundering.

Toàn cầu hóa đem lại nhiều lợi ích cho nhân loại song nó cũng làm trầm trọng hơn một số tệ nạn. Một trong những hậu quả đáng tiếc ấy là rửa tiền trở nên dễ dàng hơn, khuyến khích những hoạt động phi pháp khác. Do đó sự phối hợp của các quốc gia cùng với các hành động chống rửa tiền thiết thực ngày càng trở nên cấp thiết đối với nền kinh tế toàn cầu nói chung.

Vậy, trong bài viết này Vnrebates sẽ cùng các bạn tìm hiểu Anti money Laundering là gì? tầm quan trọng của hoạt động này cũng như cách thức hoạt động của việc chống rửa tiền.

1. Anti money Laundering – Chống rửa tiền là gì?

1.1 Rửa tiền là gì? Những ai tham gia rửa tiền và cách thức hoạt động

Rửa tiền (Money Laundering) là việc biến đổi thu nhập phi pháp thành tài sản thông qua các giao dịch thương mại mà các cơ quan công quyền không thể truy ra nguồn gốc phi pháp ấy hay hiểu nôm na là quá trình làm cho tiền “bẩn” thành tiền “sạch”.

Ví dụ: Tiền bất hợp pháp có thể được đưa vào một doanh nghiệp và được ngụy trang dưới dạng doanh thu bán hàng để ngụy trang nguồn gốc của nó.

Rửa tiền về thực tế cũng giống như tội phạm có tổ chức mà ở đây là tội phạm tài chính nghiêm trọng. Thuật ngữ “rửa tiền” ám chỉ hoạt động chuyển tiền vào những năm 1920 của Mafia trong việc chuyển tiền qua các tiệm giặt là, nơi đóng vai trò là bình phong cho các hoạt động kinh doanh tội phạm của chúng. Nó cũng đề cập đến 

Theo nhiều sử gia, thương nhân Trung Quốc đã biết “rửa tiền” hơn ba ngàn năm trước để tránh thuế của triều đình. Tuy nhiên, hoạt động này đã bùng nổ với toàn cầu hóa, gây nhiều hậu quả nghiêm trọng về kinh tế và xã hội, đặc biệt ở các nước đang phát triển hoặc chuyển tiếp.

Có thể xếp những người rửa tiền làm ba nhóm:

  • Những người buôn lậu (ma túy, vũ khí, lao động bất hợp pháp…).
  • Những người tham nhũng.
  • Các tổ chức khủng bố hoặc tài trợ khủng bố
  • Những người muốn tránh thuế, nói chung là những người muốn giữ kín thu nhập thật sự (dù là hợp pháp) của mình.

Một quy trình rửa tiền điển hình sẽ bao gồm các bước như sau:

Quy trình rửa tiền điển hình

Khởi nguồn là đối tượng sẽ thu thập và có nguồn “tiền bẩn”.

  • Bước 1 – Placement: Đưa tiền “bẩn” vào trong hệ thống tài chính thông qua việc gửi trực tiếp vào ngân hàng.
  • Bước 2 – Layering: Biến đổi, phân tán: tiền được chuyển đổi sang các hình thức khác hoặc chuyển đến các tổ chức khác thông qua các giao dịch, công cụ tài chính khác nhau làm cho tiền trông có vẻ “hợp pháp” hay tới từ nguồn chính thống.
  • Bước 3- Integration: Tích hợp: tiền được đưa lại vào hệ thống tài chính thông qua việc mua tài sản để chuyển chúng vào nền kinh tế hợp pháp

Ngoài ra, “tiền bẩn” có thể từ các doanh nghiệp làm ăn công khai, chẳng hạn khi họ chuyển tiền từ nước này sang nước khác để tránh thuế. Có hai phương pháp để làm việc này. Một là khai gian giá trị những dịch vụ mà bản chất là hợp pháp. Hai là khai (như trong hóa đơn) một dịch vụ hoàn toàn không có (kể cả việc lập công ty ma). Trong các nguồn tiền cần rửa thì có lẽ nguồn kinh doanh là phản ánh tính toàn cầu hóa nhiều nhất, mà một trong những biểu hiện là việc khai man giá chuyển giao (transfer price) để tránh thuế của các công ty xuyên quốc gia.

Một ngành “công nghiệp” rửa tiền đã xuất hiện để phục vụ những cá thể có tiền bẩn. Đội ngũ của ngành này, chủ chốt là những người rửa tiền chuyên nghiệp, ngày càng được tăng cường với nhiều luật sư cao giá, người giao dịch chứng khoán, mua bán bất động sản, cố vấn thuế vụ, kế toán… 

Các phương thức rửa tiền ngày càng gia tăng cùng với sự phát triển của công nghệ. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tỷ lệ rửa tiền là từ 2-5% GDP thế giới, tỷ lệ này tương ứng với số tiền rất lớn. Các cơ quan quản lý công bố các chỉ thị mới để ngăn chặn rửa tiền. Chúng thường được gọi là các quy định AML.

1.2 Khái niệm Anti money Laundering

Anti money Laundering (AML) – Chống rửa tiền đề cập đến các luật, quy định và thủ tục nhằm ngăn chặn tội phạm ngụy tạo các khoản tiền thu được bất hợp pháp thành thu nhập hợp pháp. Mặc dù luật chống rửa tiền bao gồm một số giới hạn các giao dịch và hành vi tội phạm, nhưng tác động của chúng là rất sâu rộng.

Ví dụ: các quy định của AML yêu cầu các ngân hàng và các tổ chức tài chính khác cấp tín dụng hoặc chấp nhận tiền gửi của khách hàng phải tuân theo các quy tắc đảm bảo chúng không hỗ trợ rửa tiền.

Mục tiêu của Anti money Laundering (AML) là ngăn chặn tội phạm cung cấp các khoản tiền bất hợp pháp của chúng vào hệ thống tài chính. Phòng chống rửa tiền (AML) tìm cách ngăn chặn tội phạm bằng cách khiến chúng khó che giấu tiền bất chính hơn. Các quy định của AML yêu cầu các tổ chức tài chính giám sát các giao dịch của khách hàng và báo cáo về hoạt động tài chính đáng ngờ.

Các cán bộ chấp hành Anti money Laundering thường được chỉ định để giám sát các chính sách chống rửa tiền và đảm bảo rằng các ngân hàng và các tổ chức tài chính khác tuân thủ.

2. Tầm quan trọng của Anti money Laundering

Tự bản chất của hoạt động rửa tiền, sự phân bố tài nguyên do rửa tiền không chỉ theo tín hiệu lợi nhuận, mà phần lớn là để trốn tránh luật pháp. Hoạt động rửa tiền vừa lãng phí nguồn lực kinh tế của xã hội (vào các hoạt động tội phạm sinh ra tiền bẩn, thay vì vào các hoạt động sản xuất thật sự hữu ích, vừa bóp méo sự phân bố các nguồn lực ấy.

Ngoài những ảnh hưởng về phân bố tài nguyên, luồng tiền bẩn cũng sẽ làm sai lệch các thống kê kinh tế. Ngoài ra, ảnh hưởng của mỗi loại tiền bẩn có khác nhau (chẳng hạn tiền bẩn do tham nhũng có ảnh hưởng khác tiền bẩn do buôn lậu). Thiếu những con số chính xác, tất nhiên là chính sách kinh tế đặc biệt là về tiền tệ, như việc điều chỉnh lãi suất sẽ không thể đúng liều lượng và hữu hiệu được.

Tiền bẩn và hoạt động rửa tiền cũng ảnh hưởng sâu sắc đến phân bố thu nhập như tạo bất công và làm chao đảo sự tín nhiệm của xã hội vào các thị trường tài chính. Nhìn từ quan điểm tăng trưởng vĩ mô, có thể đây là tác hại nguy hiểm nhất.

Tội phạm sử dụng hoạt động rửa tiền để che giấu tội ác và tiền của họ. Các tổ chức tài chính đóng một vai trò rất quan trọng trong thế giới tội phạm tài chính. Nếu các tổ chức tài chính không tuân thủ các quy định, tội phạm tài chính sẽ tiếp tục gia tăng. 2-5% GDP một con số không hệ nhỏ được rửa tiền thông qua hệ thống tài chính.

Ngoài ra, các cơ quan quản lý áp dụng nhiều hình phạt khác nhau đối với các công ty không tuân thủ các quy định. Giá trị tiền phạt AML trong năm 2018 là 4,27 tỷ USD. Cuối năm 2019, mức phạt dự kiến ​​tăng gấp 2-3 lần so với năm 2018. Hầu hết các tổ chức nhận mức phạt này là ngân hàng.

Như vậy hẳn bạn đã hiểu được mức độ nguy hiểm của hoạt động rửa tiền và thấy tầm quan trọng của hoạt động Anti money Laundering như thế nào rồi phải không.

3. Anti money Laundering hoạt động như thế nào ?

Các luật và quy định của Anti money Laundering nhắm vào các hoạt động tội phạm bao gồm thao túng thị trường, buôn bán hàng hóa bất hợp pháp, tham nhũng công quỹ và trốn thuếcũng như các hoạt động nhằm che giấu những hành động này.

Về lý thuyết, luật chống rửa tiền (Anti money Laundering) chỉ áp dụng cho một số giao dịch và hành vi phạm tội hạn chế. Nhưng trên thực tế, AML chạm đến gần như mọi khía cạnh trong mối quan hệ giữa ngân hàng với khách hàng. Các tổ chức có trách nhiệm phát hiện và ngăn chặn các giao dịch bất hợp pháp, từ đó có thể dẫn đến nhiều yêu cầu từ phía người tiêu dùng.

Như cách thức rửa tiền được trình bày ở trên, tùy thuộc vào các tổ chức tài chính phát hành tín dụng hoặc cho phép khách hàng mở tài khoản để điều tra khách hàng để đảm bảo họ không tham gia vào kế hoạch rửa tiền. Bên cạnh việc tuân thủ luật AML, các tổ chức tài chính phải đảm bảo khách hàng biết về các luật này

Vây, vai trò chính của các hoạt động Anti money Laundering bao gồm quản lý các hoạt động sau:

3.1 Hình sự hóa (Criminalization)

Nhiều chính phủ, tổ chức tài chính và doanh nghiệp áp đặt các biện pháp kiểm soát để ngăn chặn rửa tiền. Đầu tiên là việc hình sự hóa bởi chính phủ. Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia đã đưa ra các hướng dẫn giúp chính phủ truy tố các cá nhân liên quan đến các âm mưu rửa tiền.

3.2 Biết khách hàng của bạn (Know Your Customers) – KYC

Các tổ chức tài chính cũng phải có các chính sách KYC để giúp ngăn chặn các hoạt động rửa tiền. Điều này liên quan đến việc giám sát hoạt động của khách hàng và phát hiện các loại giao dịch có những dấu hiệu đáng nghi. Các tổ chức tài chính được yêu cầu báo cáo hoạt động đáng ngờ cho đơn vị điều tra tài chính.

Ví dụ: Các tổ chức tài chính phải xác minh danh tính của từng khách hàng, giám sát các giao dịch của họ và báo cáo hoạt động đáng ngờ, chẳng hạn như các khoản tiền hoặc rút tiền tăng đột ngột. Ở đây, KYC không chỉ có nghĩa là biết danh tính của khách hàng mà còn hiểu được các giao dịch và hành vi điển hình của họ. 

3.3 Quản lý hồ sơ và lọc phần mềm

Các tổ chức tài chính và doanh nghiệp cũng lưu giữ hồ sơ chi tiết về các giao dịch và triển khai phần mềm có thể gắn cờ (flag) hoạt động đáng ngờ. Dữ liệu khách hàng có thể được phân loại dựa trên các mức độ nghi ngờ khác nhau và các giao dịch bị từ chối nếu chúng đáp ứng các tiêu chí nhất định.

Các cuộc điều tra rửa tiền của cơ quan thực thi pháp luật thường liên quan đến việc xem xét kỹ lưỡng các hồ sơ tài chính để tìm ra những mâu thuẫn hoặc hoạt động đáng ngờ. Vì vậy, khi cảnh sát cố gắng truy tìm thủ phạm của tội phạm, khó có phương pháp nào hiệu quả hơn việc kiểm tra hồ sơ của các giao dịch tài chính mà người đó tham gia.

3.4 Thời gian nắm giữ (holding time)

Nhiều ngân hàng yêu cầu tiền gửi phải được duy trì trong tài khoản trong một số ngày nhất định (thường là khoảng năm ngày). Thời gian nắm giữ này giúp quản lý rủi ro liên quan đến việc tiền được chuyển qua ngân hàng để rửa tiền.

3.5 Công nghệ mới

Công nghệ được sử dụng để xác định hoạt động đáng ngờ liên quan đến rửa tiền tiếp tục phát triển và ngày càng trở nên chính xác hơn. Các công nghệ, chẳng hạn như phần mềm AI (trí tuệ nhân tạo) và Dữ liệu lớn (Big Data), cho phép các hệ thống này trở nên tinh vi hơn.

4. Các tổ chức Thực Thi AML

Chống rửa tiền và chống tài trợ cho khủng bố đã và đang trở thành những mối quan tâm hàng đầu của các quốc gia và các tổ chức quốc tế.

4.1 Lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế FATF (Financial Action Task Force):

FATF là tổ chức chống rửa tiền đầu tiên trên thế giới và cũng là lực lượng quốc tế quan trọng nhất về chống rửa tiền và tài trợ khủng bố. FATF là cơ quan liên chính phủ được thành lập vào tháng 7/1989 tại Hội nghị thượng đỉnh G7 tổ chức tại Paris. Hiện tại, FATF có 36 quốc gia thành viên và 5 tổ chức khu vực là thành viên liên kết.

FATF tập hợp các chuyên gia lập pháp, tài chính và thi hành pháp luật để đạt được các cuộc cải cách của các quốc gia về lập pháp và quản lý công tác chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố. FATF cũng hợp tác với một số cơ quan, tổ chức quốc tế với vai trò là quan sát viên của FATF.

Từ tháng 10/2001, FATF đã mở rộng sứ mệnh của mình vượt ra khỏi phạm vi chống rửa tiền để thực hiện thêm nhiệm vụ về chống tài trợ khủng bố trên toàn thế giới với việc thông qua 8 khuyến nghị đặc biệt đầu tiên về chống tài trợ khủng bố.

Gần đây, thị trường tiền điện tử đang được tổ chức giám sát kỹ lưỡng, vì nó cung cấp tính năng ẩn danh cho người dùng. Điều này đã tạo điều kiện cho một phương thức rủi ro thấp hơn cho bọn tội phạm thực hiện các giao dịch của chúng.

Các sàn giao dịch crypto thường xuyên thực hiện kiểm tra KYC và AML để đảm bảo tất cả khách hàng được sàng lọc.

4.2 Các tổ chức khu vực FSRBs (FATF – Style Regional Bodies)

Bên cạnh FATF còn có một số lực lượng quốc tế khác đóng vai trò hết sức quan trọng trong cuộc chiến chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố. Những nhóm này được tổ chức theo vùng địa lý hoặc theo những mục đích đặc biệt của tổ chức.

Được xây dựng theo mô hình FATF thu nhỏ và cũng giống như FATF, mục tiêu của FSRBs là chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố.

SRBs là các tổ chức mang tính tự nguyện và hợp tác. Tư cách thành viên được mở cho tất cả những quốc gia hoặc các nước và vùng lãnh thổ trong một khu vực địa lý cam kết sẵn sàng tuân thủ các quy tắc và mục đích của tổ chức. Một số thành viên của FATF cũng là thành viên của FSRBs. Những FSRBs hiện đang được FATF thừa nhận bao gồm:

  • Nhóm Châu Á/Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG)
  • Lực lượng đặc nhiệm tài chính khu vực Caribe (CFATF)
  • Hội đồng Ủy Ban Châu Âu lựa chọn các chuyên gia đánh giá các biện pháp chống rửa tiền (MONEYVAL)
  • Nhóm chống rửa tiền khu vực Đông và Nam Phi (ESAAMLG)
  • Lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền khu vực Nam Mỹ (GAFISUD).

Từ tháng 5/2007, Việt Nam đã trở thành thành viên của APG và cam kết thực thi đầy đủ 40 khuyến nghị về chống rửa tiền và 9 khuyến nghị về chống tài trợ khủng bố của FATF.

4.3 IMF – Quỹ tiền tệ quốc tế

Sự kiện khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001 của Mỹ đã buộc IMF tăng cường hoạt động của mình trong lĩnh vực này và thúc đẩy việc mở rộng các mục tiêu của nó để bao gồm chống lại việc tài trợ cho khủng bố. Ngay sau đó, IMF bắt đầu đánh giá sự tuân thủ của các quốc gia thành viên với tiêu chuẩn quốc tế để chống lại tài trợ khủng bố.

IMF đặc biệt chú ý đến tác động của hoạt động rửa tiền và tài trợ khủng bố đối với nền kinh tế của các quốc gia thành viên. Trong đó, IMF nhận định rằng những tổ chức và cá nhân rửa tiền và tài trợ cho khủng bố nhắm vào các quốc gia có cấu trúc thể chế và pháp lý yếu, và sử dụng những điểm yếu đó để tạo lợi thế cho họ để chuyển tiền.

Những cách mà IMF giúp các thành viên của mình ngăn chặn rửa tiền bao gồm việc đóng vai trò là một diễn đàn quốc tế để trao đổi thông tin và giúp các quốc gia phát triển các giải pháp chung cho những vấn đề này và chính sách hiệu quả để bảo vệ họ.

Ngoài ra, IMF còn góp phần đánh giá sự tuân thủ của mỗi quốc gia đối với các biện pháp chống rửa tiền và xác định nơi mỗi quốc gia cần cải thiện. IMF tập trung vào việc đánh giá điểm mạnh và điểm yếu của ngành tài chính của mỗi thành viên trong việc tuân thủ các khuyến nghị của FATF.

IMF cũng cung cấp cho các thành viên hỗ trợ kỹ thuật cần thiết để củng cố các tổ chức tài chính và pháp lý của họ và đưa ra lời khuyên cho các thành viên trong quá trình xây dựng chính sách, hướng tới việc tuân thủ các biện pháp của FATF.

5. Phản ứng của các tổ chức tài chính đối với việc chống rửa tiền

Mặc dù các tổ chức tài chính có nghĩa vụ tuân theo các quy định Anti money Laundering, nhưng điều này không nhất thiết có nghĩa là họ đồng ý với hoạt động này. Thực tế, đối với các tổ chức tài chính, chống rửa tiền là một hoạt động kinh doanh tốn kém.

Gần đây, nhiều ngân hàng đã lên tiếng về việc họ không thích các chính sách chống rửa tiền và cho rằng các chính sách này vừa tốn kém vừa không hiệu quả. Theo một nghiên cứu của tờ Financial Times, tổng chi phí tuân thủ các quy định của Anti money Laundering có thể lên tới vài tỷ USD đối với một số ngân hàng.

Những chi phí này cũng ảnh hưởng đến các tổ chức tài chính nhỏ hơn: Một cuộc khảo sát gần đây của Hiệp hội Ngân hàng Hoa Kỳ cho thấy các ngân hàng này phải giảm cung cấp sản phẩm để tuân thủ các quy định cứng nhắc.

Nhiều người bắt đầu tin rằng các hệ thống chống rửa tiền hiện đang được áp dụng phần lớn là không hiệu quả và số tiền mà các tổ chức tài chính chi cho chúng không xứng đáng với những thành tựu chưa xác thực của chúng.

Kết luận

Hoạt động rửa tiền đã và đang gây tác động rất lớn đến mức độ an toàn của hệ thống tài chính và nền kinh tế quốc gia nên việc chống rửa tiền (Anti money Laundering) là một nhiệm vụ hết sức quan trọng.

Trong đó, Anti money Laundering bao gồm tất cả các biện pháp, quy định cũng như các hoạt động có thể được thực hiện để ngăn chặn tiền thu được một cách bất hợp pháp được sử dụng dưới bất kỳ hình thức nào hoặc bất kể nguồn gốc nào.

Đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, các giao dịch tài chính quốc tế ngày càng dễ dàng và đa dạng đã đặt ra nhiều thách thức cho từng quốc gia và hệ thống ngân hàng trong phòng, chống rửa tiền.

Tổng hợp bởi Vnrebates 

Theo investopedia, corporatefinanceinstitute, fin

 

Risk Disclaimer: Bài viết thể hiện quan điểm và góc nhìn của cá nhân tác giả, chỉ có giá trị tham khảo về mặt thông tin, kiến thức và không có giá trị pháp lý về khuyến nghị đầu tư hay thay thế cho việc tư vấn tài chính nào tương đương. Bài viết không đảm bảo bất kỳ khoản lợi nhuận nào hay giảm thiểu rủi ro đầu tư nào cho chính độc giả. VnRebates không chịu trách nhiệm hay liên quan đến khoản đầu tư của độc giả khi sử dụng thông tin từ bài viết này. Bản quyền thuộc về đóng góp của tác giả.

Bài viết cùng chuyên mục

» Xem tất cả

Bài viết đọc nhiều