Brexit là gì? Cập nhật mới nhất về tình hình Brexit

“Brexit” – thuật ngữ được sử dụng để mô tả sự ra đi khỏi EU của Anh – đại diện cho sự thay đổi hiến pháp quan trọng nhất đối với nước Anh kể từ khi gia nhập Cộng đồng kinh tế châu Âu 6 quốc gia vào năm 1973. Đây cũng là lần đầu tiên tổ chức châu Âu mất đi thành viên. Cùng tìm hiểu Brexit và những cập nhật mới nhất!

Brexit là gì? Brexit Chính là viết tắt của British và Exit – sự kiện Vương quốc Anh rời Liên minh châu Âu – đã chính thức diễn ra vào ngày 31.1.2020, chấm dứt 47 năm là thành viên Anh của EU và các tổ chức tiền nhiệm.

Brexit là gì?

Sự chú ý giờ đã chuyển sang mối quan hệ EU-UK trong tương lai, khi cả hai bên phải đối mặt với thách thức lớn là cố gắng đạt được thỏa thuận thương mại và đạt được thỏa thuận trong một loạt các lĩnh vực khác chỉ trong vài tháng. Một giai đoạn chuyển tiếp kết thúc sớm nhất vào ngày 31 tháng 12 năm 2020.

“Brexit” – thuật ngữ được sử dụng để mô tả sự ra đi khỏi EU của Anh – đại diện cho sự thay đổi hiến pháp quan trọng nhất đối với nước Anh kể từ khi gia nhập Cộng đồng kinh tế châu Âu 6 quốc gia vào năm 1973. Đây cũng là lần đầu tiên tổ chức châu Âu mất đi thành viên.

Bố cục bài viết như sau

  1. Câu chuyện Brexit
  2. “No-Deal” Brexit và Backstop là gì?
  3. Những thay đổi chính nào xảy ra hậu Brexit
  4. Lựa chọn cho Anh là gì? Na Uy hay Canada
  5. Tác động kinh tế của Brexit
  6. Các mốc thời gian quan trọng tiếp theo

1. Câu chuyện Brexit

Brexit là gì? Brexit bắt đầu  khi vương quốc Anh đã bỏ phiếu rời Liên minh châu Âu vào ngày 23.6.2016 với tỷ lệ đa số 51,9 % trên 48,1% phiếu bầu. Điều này đặt Vương quốc Anh vào lộ trình đàm phán rời khỏi EU, nhưng thời điểm đó các chi tiết về Brexit vẫn còn bị bỏ ngỏ. Thời gian biểu ban đầu được ấn định vào ngày 29.03.2019 sau khi thủ tướng Anh – bà Theresa May thực hiện các hành động chính thức theo yêu cầu luật chung của khối EU để bắt đầu quá trình rút lui khỏi khối, kích hoạt Điều 50 của Hiệp ước Lisbon. Theo tiến trình hai năm, Vương quốc Anh dự định rời khỏi EU vào ngày 29.3.2019 nhưng ngày đó đã bị hoãn lại sau cuộc họp của Hội đồng Châu Âu cho đến ngày 31.10.2019. Tuy nhiên, Vương quốc Anh có thể rời khỏi sớm hơn nếu thỏa thuận rút lui Brexit được phê chuẩn trước đó.

Cựu thủ tướng Theresa May của Vương quốc Anh

Các cuộc đàm phán giữa Vương quốc Anh và EU bắt đầu vào tháng 6.2017 và tập trung vào các chi tiết về việc rút lui của Vương quốc Anh được đặt ra trong một thỏa thuận chính thức và hợp pháp. Thỏa thuận về những gì Vương quốc Anh sẽ trả cho EU sau khi rời khỏi- cái gọi là hóa đơn ly hôn – “exit bill” hoặc “ divorce bill” – và về sự thống nhất về quyền của công dân Anh tại EU và công dân EU ở Anh được đề cập rõ trong bản phát thảo thỏa thuận.

Vào tháng 11.2018, thỏa thuận về được một điểm dừng– backstop cho biên giới Bắc Ireland, một cách để đảm bảo rằng không có biên giới cứng trên đảo Ireland trong bất cứ trường hợp thỏa thuận thương mại nào trong tương lai được thỏa thuận giữa EU và Vương quốc Anh. Điều này đã dọn đường cho một dự thảo của thỏa thuận rút lui và các cuộc đàm phán cuối cùng về một tuyên bố chính trị nêu rõ các nguyên tắc cho các cuộc đàm phán trong tương lai. Dự thảo này cần được phê chuẩn về mặt chính trị bởi cả hai bên. Quá trình này sau đó đã bị khủng hoảng sau khi bà Theresa May thất bại trong một số nỗ lực để đảm bảo sự hỗ trợ từ Hạ viện cho thỏa thuận của bà.

Nếu thỏa thuận rút lui được thông qua, một giai đoạn được gọi là giai đoạn chuyển tiếp sẽ được áp dụng từ ngày rời đi cho đến tháng 12.2020 hoặc năm 2022 nếu bị gia hạn. Giai đoạn chuyển tiếp cho phép có thời gian đàm phán các thỏa thuận thương mại trong tương lai và mối quan hệ giữa EU và Vương quốc Anh. Thỏa thuận rút lui cũng có một điều khoản được gọi là điểm dừng – backstop, sẽ được trình bày riêng phía dưới.

Ông Boris Johnson đã thay thế bà May với tư cách là nhà lãnh đạo Đảng Bảo thủ và thủ tướng Anh vào tháng 7.2019 sau khi bà May thất bại trong việc phá vỡ bế tắc về Brexit và thỏa thuận rút lui của bà với EU đã bị từ chối ba lần tại quốc hội. Cuộc bầu cử của ông Johnson đã loại bỏ khả năng rời đi của Vương quốc Anh trước hạn chót vào ngày 31.10 vì trong chiến dịch tranh cử lãnh đạo của mình, ông đã mô tả thỏa thuận rút lui là một “lá thư đã chết, và yêu cầu xóa bỏ “backstop” ra khỏi thỏa thuận rút lui. Brussels và Dublin đã khẳng định thỏa thuận rút lui sẽ không được đàm phán lại và “backstop” sẽ không bị xóa khỏi thỏa thuận.

Thủ tướng Anh – Boris Johnson

Trong bài phát biểu đầu tiên của mình với tư cách thủ tướng Anh, ông Johnson đã mô tả “backstop” là “phản dân chủ và tin rằng ông có thể thực hiện một thỏa thuận với EU mà không cần phải kiểm tra tại Biên giới.

  1. “No-Deal” Brexit và Backstop là gì?

Trong quá trình thống nhất thỏa thuận rút lui, cụm từ No-Deal Brexit và Backstop được đề cập rất nhiều. Dưới đây sẽ giải thích rõ hơn 2 điều này.

No-deal Brexit là gì?

Nếu không có thỏa thuận rút lui, thì Vương quốc Anh sẽ rời EU trong cái gọi là “No-Deal Brexit” hay “Brexit không có thỏa thuận”. Điều này có thể gây hỗn loạn vì các rào cản thương mại sẽ tăng lên trong một đêm và sẽ có những bất ổn trong các khu vực từ hàng không, dược phẩm đến hợp tác trong quy định hạt nhân. Có một số suy đoán rằng EU và Vương quốc Anh sẽ làm việc cùng nhau để cố gắng tránh kịch bản tồi tệ nhất nhưng khi có giai đoạn “No-Deal” Brexit đã ngày càng có khả năng xảy ra. Nhiều sự chuẩn bị tăng cường ở cả Dublin và Brussels về biên giới giữa Cộng hòa Ireland và Bắc Ireland, và các thỏa thuận khác.

Nếu thỏa thuận rút lui được hoàn tất, thì các cuộc đàm phán sẽ chuyển sang cách hai bên sẽ liên quan trong tương lai trong các lĩnh vực như chính sách đối ngoại, quốc phòng và an ninh – chủ yếu là cho Ireland, và thương mại.

Backstop là gì?

Việc Anh rời khỏi EU có nghĩa là Bắc Ireland cũng rời khỏi khối, vì vậy cần phải kiểm tra dọc theo Biên giới Ireland dài 499 km vì các quy tắc thương mại khác nhau sẽ được áp dụng ở phía bắc và phía nam Ireland hậu Brexit. Biên giới ở Ireland sẽ trở thành biên giới đất liền duy nhất giữa Anh và EU sau Brexit.

Hiệp định Belfast năm 1998 đã đặt nền móng cho tiến trình hòa bình của Bắc Ireland với nhiều quy tắc và thể chế trên toàn đảo. Không bên nào muốn quay trở lại kiểm tra biên giới vì rủi ro cho hòa bình, theo đó một cơ sở hạ tầng khu vực biên giới sẽ được coi là mục tiêu tiềm năng cho các lực lượng bán quân sự.

Backstop là gì?

Backstop là một chính sách bảo hiểm mà EU và Vương quốc Anh đã đồng ý đưa vào thỏa thuận rút lui để tránh điều này xảy ra. Cả hai bên đều coi đây là biện pháp cuối cùng được kích hoạt trong trường hợp không có giải pháp nào tốt hơn được tìm thấy để tránh biên giới cứng trong thỏa thuận thương mại EU-Anh. Nhưng có một vấn đề về thứ tự: thỏa thuận rút lui phải được đồng thuận trước khi thỏa thuận thương mại, do đó cần phải có backstop trước.

  1. Những thay đổi chính nào xảy ra hậu Brexit

Đối với một quốc gia rời khỏi EU là chưa từng có tiền lệ. Tư cách thành viên EU là một phần trung tâm của nền kinh tế và xã hội của tất cả các thành viên và việc giải quyết vấn đề này rất phức tạp, trước khi thậm chí phác thảo được cách hai bên sẽ liên quan với nhau trong tương lai.

Phần lớn các cuộc thảo luận là về tư cách thành viên Vương quốc Anh của khối thương mại EU. Có hai yếu tố: Đầu tiên, Vương quốc Anh là một phần của liên minh hải quan EU. Đây là một khu vực thương mại tự do, theo đó cho phép hàng hóa lưu thông tự do thông qua EU. Một phần của điều này là cam kết của tất cả các thành viên về việc áp dụng cùng một mức thuế nhập khẩu và thuế đối với hàng hóa nhập từ bên ngoài EU.

Vương quốc Anh cũng là một phần của thị trường chung EU, hệ thống các quy tắc và quy định cho phép di chuyển tự do hàng hóa, dịch vụ, con người và vốn. Cùng với nhau, thành viên của liên minh hải quan và thị trường chung cho phép hàng hóa di chuyển tự do trên toàn EU và cả thương mại dịch vụ tự do như ngân hàng. Các quy định chung của EU cũng củng cố thương mại trong một loạt các lĩnh vực khác nhau, ví dụ như dược phẩm và thực phẩm.

Thị trường chung EU cũng cho phép di chuyển tự do của người dân trên khắp EU. Vương quốc Anh cũng tham gia vào các chính sách quốc tế chung được phối hợp ở cấp EU, đặc biệt là chính sách đối ngoại và quốc phòng và trong các thỏa thuận thương mại với các quốc gia khác.

  1. Lựa chọn của Anh là gì? Na Uy hay Canada?

Nếu Anh và EU tham gia các cuộc đàm phán về mối quan hệ tương lai của mình hậu Brexit thì một số lựa chọn sẽ được đưa ra. Về thương mại, Vương quốc Anh có thể có mối quan hệ chặt chẽ với EU – như Na Uy, tuân theo nhiều quy tắc và quy định của EU và nằm trong một thị trường chung – hoặc có thỏa thuận thương mại tự do với EU, như Canada.

Điểm mấu chốt là EU khẳng định rằng Vương quốc Anh phải hoàn toàn nằm trong khối thương mại của EU và chấp nhận tất cả các quy tắc, hoặc thoát khỏi khối thương mại, và có mối quan hệ tương tự như EU và Canada. Đối với Vương quốc Anh, càng gắn bó chặt chẽ với EU, sẽ càng ít tự do hơn để thiết lập tiến trình kinh tế của riêng mình sau Brexit.

  1. Tác động kinh tế của Brexit

Tác động kinh tế của Brexit là tiêu cực, đối với cả Vương quốc Anh, Ireland và phần còn lại của EU. Tác động lớn nhất sẽ là ở chính Vương quốc Anh và Ireland, và các đối tác thương mại gần gũi nhất. Đối với Vương quốc Anh, bất kỳ thỏa thuận thương mại nào đạt được sau Brexit – cấm hoàn toàn tư cách thành viên của khối thương mại EU, mà Vương quốc Anh đã loại trừ – sẽ ít thuận lợi hơn các thỏa thuận hiện tại. Các nhà kinh tế nói rằng bất kỳ cơ hội thương mại mới nào ở nơi khác sẽ không bù đắp cho tổn thất trong thương mại với EU. Đồng bảng Anh vì Brexit đã cắt giảm sức mua của người tiêu dùng Anh và sự không chắc chắn đã ảnh hưởng đến đầu tư, với mức tăng trưởng ước tính thấp hơn 1 đến 2% mỗi năm trong vài năm.

Đối với Ireland, tăng trưởng vẫn mạnh và tác động ngắn hạn chính là thông qua tỷ giá đồng bảng Anh yếu hơn, điều này tốt nếu bạn đến Vương quốc Anh để mua một chiếc xe nhưng rất tệ nếu bạn là nhà xuất khẩu sang Thị trường Anh.

Mối đe dọa chính đối với Brexit đến từ các rào cản xuất khẩu sang Anh và giá nhập khẩu cao hơn cho các nhà nhập khẩu hàng hóa của Anh sang Ireland. Theo dự báo, ước tính rằng trong một phiên bản Brexit khó khăn hơn khi Vương quốc Anh rời khỏi khối thương mại EU, nền kinh tế Ireland có thể thấp hơn 4%-7% trong một thập kỷ tới, với hầu hết các ảnh hưởng lớn sẽ xảy ra trong năm năm đầu tiên. Brexit không thỏa thuận có nghĩa là hiệu quả kinh tế sẽ nghiêm trọng hơn và xảy ra nhanh hơn

  1. Những cột mốc quan trọng:

  • 31.01.2020: Ngày Vương quốc Anh chính thức rời khỏi Liên minh châu Âu.
  • Tháng 5.2020: Taoiseach Leo Varadkar muốn tổ chức cuộc tổng tuyển cử tiếp theo.
  • 01.07.2020: Theo các điều khoản của thỏa thuận Brexit, đây là ngày cuối cùng mà Vương quốc Anh và EU có thể yêu cầu gia hạn thời gian chuyển tiếp lên đến một hoặc hai năm.
  • 12.2020: Ngày sớm nhất mà giai đoạn chuyển tiếp có thể kết thúc nếu EU và Vương quốc Anh đồng ý mối quan hệ thương mại trong tương lai. Ngày mà các quy tắc hải quan của EU áp dụng cho Bắc Ireland.
  • 12.2022: Ngày cuối cùng mà EU và Vương quốc Anh đề xuất kéo dài thời gian chuyển đổi để cho phép EU và Vương quốc Anh đàm phán một thỏa thuận thương mại trong tương lai.
  • 10.2024: Nếu giai đoạn chuyển tiếp kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm 2020, đây là ngày cuối cùng Vương quốc Anh phải cho phép Quốc hội Bắc Ireland bỏ phiếu về việc có nên tiếp tục các thỏa thuận giữ Bắc Ireland gắn liền với các quy tắc hải quan của EU theo thỏa thuận Brexit mới nhất.
  • 31.12.2024: Nếu Quốc hội Bắc Ireland bỏ phiếu từ chối các thỏa thuận của Brexit, thì đây là ngày bắt đầu giai đoạn hạ nhiệt hai năm khi ủy ban chung của Anh – EU và các quan chức của Vương quốc Anh phải đưa ra kế hoạch B tránh một biên giới cứng.
  • 12.2026: Hạn chót để lên kế hoạch B nếu Quốc hội Bắc Ireland bỏ phiếu rời khỏi các thỏa thuận hải quan theo thỏa thuận Brexit hai năm trước đó.
  • 31.12.2028: Hạn chót tiếp theo mà Vương quốc Anh phải cho phép Hội đồng tổ chức bỏ phiếu về thỏa thuận hải quan hai lần, giữ miền Bắc Ireland trong lãnh thổ hải quan Vương quốc Anh về mặt pháp lý nhưng trên thực tế là trong liên minh hải quan EU, nếu kết quả bỏ phiếu đơn giản ủng hộ tiếp tục điều này trước đó vào năm 2024.
  • 31.12.2032: Hạn chót tiếp theo mà Vương quốc Anh phải cho phép Hội đồng tiếp tục các thỏa thuận hải quan nếu kết quả bỏ phiếu vào năm 2024 là ở lại trong khối thương mại EU.

 

Tổng hợp bởi Vnrebates.net

Theo Irishtimes.com, euronews.com

Được viết bởi: Đặng Kiều


Giúp chúng tôi đánh giá nội dung của bài viết