Trái phiếu là gì? Phân biệt cổ phiếu và trái phiếu

VNREBATES
18.10.2022, 15:21 12 phút đọc

Đầu tư trái phiếu là hình thức đầu tư chứng khoán vô cùng phổ biến trên thế giới. Tuy nhiên, ở Việt Nam lại chưa có số lượng đông đảo nhà đầu tư biết đến. Vậy đầu tư trái phiếu là gì và có những quy định pháp luật nào liên quan đến đầu tư trái phiếu? VnRebates sẽ giải đáp cho các bạn qua bài viết dưới đây.

Xem thêm:

Trái phiếu là gì?

Trái phiếu là gì? Trái phiếu là một loại chứng khoán mà vốn sẽ được huy động, trong đó nhà đầu tư (cho vay) sẽ nhận được từ nhà phát hành (đi vay) một khoản tiền với một lãi suất cố định trong một thời gian xác định. Nhà phát hành trái phiếu phải hoàn trả khoản cho vay cho nhà đầu tư khi nó đáo hạn.

Đọc thêm: Yield của trái phiếu ảnh hưởng đến thị trường Forex như thế nào?

Trái phiếu là gì? Trái phiếu là một loại chứng khoán huy động vốn

Trái phiếu là một loại chứng khoán huy động vốn (Nguồn: Internet)

Đầu tư trái phiếu là gì?

Đầu tư trái phiếu là gì? Đầu tư trái phiếu nghĩa là các nhà đầu tư tham gia vào thị trường chứng khoán và lựa chọn sản phẩm trái phiếu trong danh mục đầu tư của mình. Nhà đầu tư tìm và mua trái phiếu của các tổ chức phát hành hay tiến hành trao đổi với các trái chủ có nhu cầu bán trái phiếu trên thị trường.

Đầu tư trái phiếu được đánh giá khá an toàn và có tính thanh khoản cao hơn so với các loại chứng khoán khác. Các nhà đầu tư khi chọn trái phiếu sẽ có được những khoản thu nhập thụ động cố định và lâu dài ngay cả khi thị trường có biến động xấu. Trong tình huống khủng hoảng kinh tế thì lựa chọn trái phiếu kho bạc là giải pháp được coi trọng hơn hết.

Đầu tư trái phiếu là gì?

Trái phiếu là một kênh đầu tư trái phiếu an toàn và có tính thanh khoản cao (Nguồn: Internet)

Đặc điểm của trái phiếu là gì?

  • Nguồn thu nhập của trái phiếu chính là tiền lãi. Đây là khoản thu cố định mà không dựa vào tình hình kinh doanh của đơn vị phát hành trái phiếu.
  • Trái phiếu được cho là chứng khoán nợ. Vì vậy khi đơn vị phát hành trái phiếu có thể bị giải thể hoặc phá sản thì phải có nghĩa vụ thanh toán cho những nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu trước, sau đó mới chia cho các cổ đông trong công ty.
  • Người sở hữu trái phiếu sẽ không cần phải chịu bất cứ trách nhiệm nào về việc sử dụng vốn vay như thế nào của doanh nghiệp. Doanh nghiệp sẽ phải thanh toán đầy đủ theo hợp đồng vay.

Rủi ro trái phiếu là gì?

Nếu hỏi trái phiếu có rủi ro không thì câu trả lời chắc chắn là có! Sau đây là một số các rủi ro và các biện pháp phòng tránh khi đầu tư vào trái phiếu nhà đầu tư không nên bỏ qua. 

Rủi ro về lãi suất

Trái phiếu là một “chứng khoán nợ” có kỳ hạn và được quy định một mức lãi suất cụ thể. Lãi suất trái phiếu sẽ quyết định trực tiếp đến thu nhập của nhà đầu tư vào mỗi kỳ thanh toán. Có đôi khi lãi suất này cao hơn so với lãi suất tiền gửi tại các ngân hàng hoặc lãi suất tham chiếu trên thị trường. Từ đó nó đã thu hút các nhà đầu tư đổ xô đi mua trái phiếu và nắm giữ cho đến ngày đáo hạn.

Rủi ro về lãi suất khi đầu tư trái phiếu

Đầu tư trái phiếu là gì? Rủi ro về lãi suất khi đầu tư trái phiếu (Nguồn: Internet)

Tuy nhiên, khi lãi suất trên thị trường tăng cao, lãi ngân hàng cũng tăng hơn nhiều so với lãi của trái phiếu. Lúc này, thu nhập của các nhà đầu tư sẽ thấp hơn so với tiền lãi gửi tiết kiệm, giá trái phiếu bị giảm vì ít người mua. Nếu các bạn muốn bán trái phiếu thì sẽ bị lỗ vốn, giữ trái phiếu đến khi hết hạn thì mất nhiều chi phí cơ hội. 

Nhà đầu tư cần lưu ý rằng giá của trái phiếu ngược chiều so với lãi suất thị trường. Nếu lãi suất tăng thì giá trái phiếu giảm mạnh. Cho nên khi ra quyết định đầu tư các bạn cần cân nhắc thật kỹ để không bị thâm hụt quá nhiều.

Lạm phát

Lạm phát xảy ra khi giá của đồng tiền hiện tại của một quốc gia giảm mạnh. Khi bạn mua trái phiếu, bạn đã giao tiền của mình cho tổ chức phát hành để đổi lại những khoản lợi tức mỗi kỳ hạn thanh toán. Nhưng nếu lạm phát xảy ra, chi phí sinh hoạt tăng thì liệu rằng khoản thu nhập ấy có đủ để chi trả hay là không.

Trong tình huống lạm phát tăng nhanh hơn cả tốc độ sinh lời của trái phiếu, sức mua của nhà đầu tư sẽ giảm có khi xuống mức âm. Lúc này bạn có thể bán trái phiếu để thu tiền về, đây là giải pháp tối ưu ngay lúc này.

Rủi ro về lạm phát khi đầu tư trái phiếu

Đầu tư trái phiếu là gì? Rủi ro về lạm phát khi đầu tư trái phiếu (Nguồn: Internet)

Thanh khoản

Khả năng thanh khoản của trái phiếu ảnh hưởng trực tiếp bởi uy tín của tổ chức phát hành trái phiếu. Bởi, đa số các trái phiếu doanh nghiệp không có tài sản bảo đảm. Ngoài ra, nếu thị trường trái phiếu bạn sở hữu quá nhỏ chỉ có vài người mua và bán thì việc giao dịch trái phiếu cũng không dễ dàng.

trái phiếu là gì? Rủi ro về thanh khoản khi đầu tư trái phiếu

Đầu tư trái phiếu là gì? Rủi ro về thanh khoản khi đầu tư trái phiếu (Nguồn: Internet)

Nếu giá trái phiếu giảm vì lãi suất thị trường tăng, đa số các nhà đầu tư sẽ muốn bán trái phiếu đi, lúc này lượng cung nhiều hơn lượng cầu bạn cũng rất khó bán chúng nhanh được hoặc nếu được thì giá sẽ rất thấp.

Biện pháp là nhà đầu tư cần tìm và mua trái phiếu của những tổ chức phát hành uy tín, mua trái phiếu có đảm bảo cũng như dự đoán xu hướng thị trường chính xác để đưa ra quyết định bán chốt lời hiệu quả.

Rủi ro xếp hạng

Các doanh nghiệp trên thị trường hiện nay đều được đánh giá bởi các tổ chức xếp hạng hơn như Standard & Poor hoặc Moody’s. Tiêu chuẩn xếp hạng và kết quả sẽ được hiển thị theo các mức từ AAA đến mức D. Nếu bạn mua trái phiếu của một công ty xếp hạng D, điều này có nghĩa tổ chức này đang bị vỡ nợ, khả năng tài chính và kinh doanh thấp. Khi doanh nghiệp này đi vay sẽ bị áp mức lãi suất rất cao. Như vậy khả năng trả lãi cho trái chủ là rất thấp vì áp lực lãi vay đè nặng lên công ty. 

Rủi ro về xếp hạng khi đầu tư trái phiếu

Đầu tư trái phiếu là gì? Rủi ro về xếp hạng khi đầu tư trái phiếu (Nguồn: Internet)

Trong trường hợp bạn muốn bán trái phiếu của các công ty này sẽ có rất ít người muốn mua – trừ những nhà đầu tư mạo hiểm. Lúc này tổn thất sẽ do chính nhà đầu tư gánh chịu. Cho nên trước khi mua trái phiếu bạn cần tìm hiểu về doanh nghiệp phát hành, tình hình kinh doanh trên các báo cáo tài chính cũng như đánh giá xếp hạng tín dụng của họ để đảm bảo an toàn cho việc đầu tư.

Đầu tư trái phiếu có an toàn không?

Trái phiếu hiện đang là nơi đầu tư sẽ mang lại cho người sở hữu những khoản lợi tức duy trì và lâu dài, dù cho thị trường có như thế nào thì thu nhập mang về cho trái chủ cố định.

Đây là kênh đầu tư an toàn ít rủi ro. Tuy nhiên nếu các bạn muốn kiếm lời nhiều hơn hoặc thích mạo hiểm có thể lựa chọn đầu tư vào các sản phẩm chứng khoán khác như cổ phiếu. 

Phân biệt cổ phiếu và trái phiếu

Hiện nay trên thị trường chứng khoán khá phổ biến 2 hình thức đầu tư là cổ phiếu và trái phiếu, tuy nhiên nhiều người vẫn còn nhầm lẫn giữa 2 hình thức này. Vì vậy, để hiểu rõ hơn, các bạn theo dõi bảng so sánh dưới đây:

Đặc điểm Cổ phiếu Trái phiếu
Nơi phát hành Doanh nghiệp, Ngân hàng, Chính phủ. Công ty cổ phần
Quyền lợi của chủ sở hữu – Người sở hữu trái phiếu sẽ được trả lãi suất cố định vào thời gian xác định.

 – Không có quyền tham gia và hoạt động của đơn vị phát hành trái phiếu.

– Người sở hữu cổ phiếu của công ty sẽ trở thành cổ đông và có những quyền lợi khác nhau tùy vào loại cổ phần họ nắm giữ.

– Được chia lợi nhuận phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của công ty.

– Có quyền tham gia vào việc quản lý và được điều hành hoạt động của công ty. 

Thời gian được sở hữu Có thời hạn nhất định và được ghi trong trái phiếu. Không có thời gian nào cụ thể. 
Thứ tự ưu tiên thanh toán nếu công ty bị giải thể hoặc phá sản Trái phiếu được ưu tiên thanh toán trước cổ phiếu. Phần vốn được góp của cổ đông phải thanh toán sau cùng khi đã thanh toán hết các nghĩa vụ khác.

Các loại trái phiếu phổ biến nên mua

Hiện nay trên thị trường đang có những loại trái phiếu phổ biến mà bạn nên mua

Trái phiếu doanh nghiệp

Trái phiếu doanh nghiệp là một loại chứng khoán mà các doanh nghiệp; các công ty phát hành ra để huy động nguồn vốn cho doanh nghiệp. Trái phiếu doanh nghiệp trên thị trường có rất nhiều loại và đa dạng.

Trái phiếu là gì? Trái phiếu doanh nghiệp

Trái phiếu là gì? Trái phiếu doanh nghiệp (Nguồn: Internet)

Phát hành trái phiếu doanh nghiệp phải theo nguyên tắc tự túc vay, trả, tự chịu các trách nhiệm hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Đảm bảo khả năng thanh toán khoản vay nợ.

Trái phiếu ngân hàng

Trái phiếu ngân hàng là các các loại trái phiếu do chủ thể là ngân hàng phát hành để huy động vốn đầu tư trong ngắn hạn với một mức lãi suất được ấn định trước đó.

Trái phiếu ngân hàng

Trái phiếu là gì?  Trái phiếu ngân hàng (Nguồn: VnRebates)

Một câu hỏi mà các nhà đầu tư đặt ra là “mua trái phiếu ngân hàng có an toàn không?”. Mỗi loại trái phiếu đều có mức độ rủi ro khác nhau. Tuy nhiên các loại trái phiếu ngân hàng sẽ đem lại cơ hội đầu tư an toàn như gửi tiết kiệm ngân hàng nhưng có lãi suất cao hơn.

Trái phiếu chính phủ

Trái phiếu chính phủ là một loại trái phiếu do chính phủ phát hành, chính phủ dùng loại trái phiếu này để huy động thêm nguồn vốn để thực hiện các hoạt động đầu tư công, các chương trình của chính phủ.

Điều kiện để có thể mua trái phiếu chính phủ không hề đơn giản. Các nhà đầu tư phải trải qua giai đoạn đấu thầu để xác định tư cách, cũng như điều kiện để mua trái phiếu chính phủ. Lãi suất trái phiếu chính phủ thường sẽ được thông báo công khai trên trang web của Sở giao dịch chứng khoán.

Có nên đầu tư vào quỹ mở trái phiếu?

Quỹ mở trái phiếu là quỹ được quản lý bởi công ty quản lý Quỹ. Quỹ này được đầu tư chủ yếu vào tài sản có lợi nhuận cố định như trái phiếu chính phủ, trái phiếu ngân hàng hay trái phiếu doanh nghiệp có uy tín.

Khi tham gia Quỹ mở, các nhà đầu tư không cần phải có vốn lớn, số tiền tối thiểu sẽ được quy định theo từng Quỹ. Bên cạnh đó, giảm thiểu rủi ro đến ít nhất vì được quản lý chuyên nghiệp bởi công ty Quản lý Quỹ. Vì vậy, Quỹ mở trái phiếu thường phù hợp với những bạn đang có nguồn vốn ít nhưng muốn có thu nhập cố định, ngoài ra còn tránh được nhiều rủi ro.

Kết luận

Trên đây VnRebates vừa cung cấp cho các bạn các thông tin giải thích trái phiếu là gì. Cũng giống với mua cổ phiếu, có rất nhiều cách mua trái phiếu. Các bạn có thể tham khảo bài viết trên để xác định các kênh đầu tư phù hợp đúng đắn. Hy vọng bài viết sẽ có ích cho các bạn, chúc các bạn thành công!

VnRebates – Nơi Trading là NGHỀ

Tham gia Khoá học "VSA & VOLUME MASTER" giúp Trader lần theo dấu chân của “Cá mập" để giao dịch kiếm lợi nhuận trên 3 thị trường Forex, Crypto và Chứng khoán

Risk Disclaimer: Bài viết thể hiện quan điểm và góc nhìn của cá nhân tác giả, chỉ có giá trị tham khảo về mặt thông tin, kiến thức và không có giá trị pháp lý về khuyến nghị đầu tư hay thay thế cho việc tư vấn tài chính nào tương đương. Bài viết không đảm bảo bất kỳ khoản lợi nhuận nào hay giảm thiểu rủi ro đầu tư nào cho chính độc giả. VnRebates không chịu trách nhiệm hay liên quan đến khoản đầu tư của độc giả khi sử dụng thông tin từ bài viết này. Bản quyền thuộc về đóng góp của tác giả.

Bài viết nổi bật