Phiên giao dịch chứng khoán và Thời điểm khớp Lệnh giao dịch

VNREBATES
12/18/2021 24 phút đọc

Vậy phương thức giao dịch là cách để phân biệt rõ ràng ở những khung thời gian cụ thể nào sẽ phải sử dụng phương thức nào. Một trong những lý do phải phân biệt quan trọng nhất là vì mỗi phiên khớp lệnh sẽ có một cách thức giao dịch chứng khoán khác nhau và cách đặt lệnh khác nhau dẫn đến một điều quan trọng khác. Đó là tiền vào túi anh em hay chạy sang túi người khác.

Theo nhiều cách tiếp cận thông tin khác nhau, có thể anh em đã nghe qua về chứng khoán và cụ thể hơn ở đây là Phiên giao dịch chứng khoán. Những Phiên giao dịch này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến thị trường hay có những loại phương thức, lệnh giao dịch nào sẽ có hiệu lực trong Phiên giao dịch chứng khoán nào. Những điều anh em nên biết sẽ được chăm chút qua nội dung mình viết dưới đây. Mời anh em xem qua.

1. Phiên giao dịch Chứng Khoán

Phiên giao dịch chứng khoán được hiểu như là một cụm từ dùng để đề cập một thời điểm nhất định để giao dịch một loại cổ phiếu nào đó trong một thị trường chứng khoán đã được nhà Nước cấp phép và quy định.

Chắc ở đây đã có nhiều anh em từng nghe nói về sự bắt đầu của một phiên giao dịch mới hay sự kết thúc của một phiên giao dịch để cho các nhà đầu tư, các doanh nhân hay nhà đầu tư tham gia thị trường.

Nói chung, phiên giao dịch chứng khoán (Trading Session) là khoảng thời gian đã được quy định để diễn ra tất cả các hoạt động trao đổi, mua bán, đặt lệnh (mua và bán), hủy lệnh đầu tư chứng khoán trong thị trường ngoại hối, tương lai, cổ phiếu và trái phiếu, và đều có các đặc điểm khác nhau giúp định hình các giao dịch tương ứng trong một ngày một cách công khai và nhanh chóng.

Xem thêm: Thời gian giao dịch chứng khoán tại 3 sàn HOSE, HNX, Upcom

Nhưng tại sao lại có phiên giao dịch? Nó có ý nghĩa gì trong sàn chứng khoán? Trước khi tìm hiểu lời giải cho những câu hỏi này, mời anh em xem qua những khung thời gian cố định của các phiên giao dịch:

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Thời gian của các Phiên giao dịch Chứng Khoán

Mặc dù đã có những khung thời gian cố định của các phiên giao dịch chứng khoán như vậy. Nhưng để phân biệt các phiên giao dịch này một cách rõ ràng hơn nữa thì anh em hãy đến với phần tiếp theo.

2. Phương thứᴄ giao dịᴄh

Với mỗi phiên giao dịch chứng khoán sẽ có các loại phương thức giao dịch tương ứng và được quy định thành 3 loại chính sau đây:

  • Phương thứᴄ khớp lệnh định kỳ

Là phương thức được hệ thống giao dịch thực hiện trên quy luật so khớp các lệnh mua và bán chứng khoán của nhà đầu tư tại một phiên giao dịch chứng khoán nhất định.

  • Phương thứᴄ khớp lệnh liên tụᴄ

Là phương thức được hệ thống giao dịch thực hiện trên quy luật so khớp các lệnh mua và bán chứng khoán của nhà đầu tư ngay khi lệnh được đặt, nhập vào hệ thống phiên giao dịch chứng khoán (bao gồm Phiên giao dịch Sau giờ).

  • Phương thứᴄ giao dịᴄh thỏa thuận

Là phương thức giao dịch trong đó bên mua và bên bán tự thỏa thuận với nhau về các điều kiện giao dịch (như giá cả, khối lượng, v.v). Qua đó thông tin giao dịch được nhập vào hệ thống đăng ký giao dịch để xác nhận (trong trường hợp khách hàng chưa tìm được đối tác, có thể thực hiện quảng cáo lệnh chào mua / bán để thỏa thuận thông qua các công ty chứng khoán uy tín).

Và để giúp anh em hiểu rõ hơn về các phương thức giao dịch được quy định như thế nào tại các phiên giao dịch chứng khoán thì mình sẽ tóm tắt qua bảng sau:

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Phương thức giao dịch tại các Phiên giao dịch Chứng Khoán tương ứng

Vậy một trong những lý do phải phân biệt quan trọng nhất là vì mỗi phiên khớp lệnh sẽ có một cách thức giao dịch chứng khoán khác nhau và cách đặt lệnh khác nhau dẫn đến một điều quan trọng khác. Đó là tiền vào túi anh em hay chạy sang túi người khác. Và để tránh rủi ro đến với bản thân mình, anh em hãy đến với mục tiếp theo để biết những lệnh giao dịch nào sẽ được sử dụng cố định với phiên giao dịch chứng khoán cụ thể nào.

3. Lệnh giao dịch

Có tổng cộng 4 loại lệnh giao dịch được quy định ở các phiên giao dịch chứng khoán cụ thể và chỉ được sử dụng tại các phương thức giao dịch tương ứng sau:

  • Lệnh giao dịch khớp lệnh tại mức giá xác định là giá mở cửa: Hay là Lệnh ATO

Lệnh này ᴄhỉ ᴄó hiệu lựᴄ trong Phiên khớp lệnh định kỳ mở ᴄửa, nếu không ѕẽ được hệ thống tự động hủу bỏ ѕau thời điểm хáᴄ định giá mở ᴄửa nếu lệnh chưa được hoàn thành hay chưa đượᴄ thựᴄ hiện hết.

  • Lệnh giao dịch khớp lệnh tại mức giá xác định là giá đóng cửa: Hay là Lệnh ATC

Lệnh này chỉ có hiệu lực trong Phiên khớp lệnh định kỳ đóng cửa (thường ở thời điểm này, giá dao động sẽ rất mạnh, vì các nhà đầu tư lớn nắm được tâm lý của các nhà đầu tư nhỏ lẻ sẽ lo sợ hay không trở tay kịp do chỉ còn 15 phút để giao dịch nên sẽ được các nhà đầu tư lớn bơm tiền vào rất nhanh và mạnh) và cũng sẽ được hệ thống tự động hủy bỏ trong phiên giao dịch chứng khoán này sau thời điểm xác định giá đóng cửa nếu lệnh chưa kết thúc hay chưa hoàn toàn kết thúc.

  • Lệnh giới hạn: Hay là là Lệnh LO

Lệnh giới hạn được tính kể từ khi lệnh được nhập vào hệ thống giao dịch cho đến lúc Phiên giao dịch đóng cửa hay cho đến khi lệnh bị hủy bỏ do chưa hoàn toàn khớp lệnh trong phiên giao dịch chứng khoán.

  • Lệnh thị trường

Lệnh thị trường có các đặc điểm sau:

    • Chỉ được khớp lệnh trong các Phiên liên tục.
    • Là loại lệnh không xác định được giá trị tại thời điểm nhập lệnh.
    • Tự động hủy lệnh ngay trên hệ thống phiên giao dịch chứng khoán nếu như không có lệnh đối ứng.
    • Giá sau khi được khởi tạo lệnh được xác định là mức giá tốt nhất của lệnh đối ứng sau khi đã vào sổ lệnh (tất cả đều tự động).

Ta sẽ có một số loại lệnh thị trường khác tại sàn HNX trong các phiên khớp lệnh liên tục như:

    • Lệnh MTL, Lệnh MOK, Lệnh MAK trong các phiên liên tục:

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Định nghĩa các Lệnh thị trường trong Phiên giao dịch chứng khoán Liên tục

    • Lệnh PLO (Post Limit Order) chỉ áp dụng tại sàn chứng khoán HNX vào lúc 14h45 – 15h hàng ngày. Mọi giao dịch tại lệnh PLO sẽ không có giá cụ thể nào mà chỉ mặc định duy nhất 1 giá (giá cuối cùng của Phiên đóng cửa).

Xem thêm: Chứng khoán là gì? 2 sàn chứng khoán nổi tiếng nhất Việt Nam

Ngoài ra, ta còn có Lệnh MP (Market Price), chỉ được áp dụng trong Phiên Liên tục của sàn HOSE. Và Bảng dưới đây được lập ra để anh em có cái nhìn trực quan hơn về Lệnh giao dịch nào sẽ được quy định với phiên giao dịch chứng khoán nào và ở thời điểm cố định nào:

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Lệnh giao dịch với Phiên giao dịch Chứng Khoán tương ứng

Sau khi anh đã nắm rõ các khái niệm cơ bản của các phương thức giao dịch, lệnh giao dịch trong các phiên giao dịch chứng khoán thì để trả lời cho câu hỏi quan trọng nhất mà có lẽ anh em sẽ đặt ra đó là: “Vậy ứng dụng nó vào thực tế như thế nào?”. Phần tiếp theo sẽ rất quan trọng nên anh em đọc kĩ để nắm rõ nhé.

4. Ý nghĩa của lệnh giao dịch trong các Phiên giao dịch Chứng Khoán

  • Tóm tắt

Đây là bảng tổng hợp của các phương thức giao dịch đi kèm lệnh giao dịch tại các phiên giao dịch chứng khoán:

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Các loại Lệnh giao dịch được sử dụng tại các Phiên giao dịch Chứng Khoán

Lưu ý:

Tất cả những lệnh anh em đặt trong phiên giờ đóng cửa của thì các lệnh đó sẽ được chuyển tiếp đến phiên giao dịch chứng khoán tiếp theo:

    • Ví dụ1:  Anh em tạo 1 lệnh LO mua ở sàn UPCOM  vào lúc 14h30 nhưng nếu đến hết phiên là 15h00 lệnh vẫn chưa khớp. Thì lệnh sẽ được huỷ. 
    • Ví dụ 2: Nếu anh em tạo lệnh LO vào lúc 11h ở sàn UPCOM nhưng hết phiên lệnh của này vẫn chưa khớp, thì lệnh của anh em sẽ tiếp tục được đẩy sang phiên tiếp theo là 13h00-14h30. Và nếu lệnh LO đã tồn tại 3 giờ vẫn không khớp lệnh thì lệnh sẽ tự động được huỷ.
  • Lệnh giao dịch trong phiên giao dịch thực tế

Trước khi bước vào các ví dụ sau, anh em hãy nhìn và nhớ kĩ bảng Tổng hợp trên mà mình đã tóm tắt. Và tiếp theo là cách để nhập lệnh giao dịch tại các phiên giao dịch chứng khoán.

Sau đó, anh em có thể vào trang web hsc.com.vn để tạo tài khoản giao dịch và đăng nhập. Thì sau khi đăng nhập ta sẽ xuất hiện trang giao dịch tương ứng như hình sau:

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Cửa sổ Sàn giao dịch trong Phiên giao dịch Chứng Khoán

Ở đây, thì Mã CK anh em có thể chọn những mã chứng khoán mà mình đang quan tâm như VNM (Vinamilk), VIC (Tập đoàn VinGroup), PLX (Tập đoàn xăng dầu VN), v.v. 

Còn số lượng thì tuỳ theo kinh tế (giá của 1 cổ phiếu so với số vốn anh em có) mà điền vào ô. Và ngoài ra còn tuỳ thuộc vào số lượng cổ phiếu mà công ty hay các nhà đầu tư cá nhân, doanh nghiệp khác đang sở hữu.

Ví dụ như trong hình là ABT (CTCP Xuất nhập khẩu thuỷ sản) đang có tổng khối lượng mua là 6000 và tổng khối lượng bán là 1090.

  • Lệnh ATO/ATC:

Trong hình sau thì mình đang nhập lệnh mua khối lượng là 100 cổ phiếu HPG (CTCP Tập đoàn Hoà Phát) và nhập giá (lệnh) ATO (giá lúc Phiên mở cửa – nếu anh em nhập lệnh từ lúc 20h30 ngày hôm trước thì vẫn còn hiệu lực để khớp lệnh đến 9h00 ngày hôm sau).

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Lệnh ATO trong Phiên giao dịch chứng khoán Mở cửa

Tiếp theo cũng tương tự như vậy, thì mình đang nhập lệnh mua khối lượng là 100 cổ phiếu HPG và nhập giá (lệnh) ATC (giá lúc Phiên đóng cửa – Có hiệu lực từ 14h30 đến 14h45 trong cùng ngày giao dịch).

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Lệnh ATC trong Phiên giao dịch chứng khoán Đóng cửa

  • Lệnh LO/MP:

Trong ví dụ sau, tại Phiên khớp lệnh liên tục ta có các lệnh mua bán của một mã chứng khoán ở các mức giá như sau: giá tham chiếu 14.0, giá trần 14.7, giá sàn 13.3. Và khối lượng bên mua và bên bán tương ứng giá như trong hình sau:

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Khớp Lệnh LO trong Phiên giao dịch chứng khoán Liên tục

    • Trường hợp 1:

Lệnh MP khớp lệnh lần lượt các mức giá đối ứng tốt nhất hiện có trên phiên giao dịch chứng khoán hiện tại. Nhập Lệnh MP mua 8000 cổ phiếu. Khi mà ta mua lệnh thị trường thì lệnh sẽ bắt chúng ta mua từ thấp lên cao với bất kì giá nào. 

Kết quả khớp lệnh: Lệnh MP sẽ khớp lệnh toàn bộ tại 2 mức giá: 6000*14.1 + 2000*14.2 (khớp hết 6000, còn lại 2000 vì chúng ta mua 8000 cổ phiếu nên sẽ chuyển sang mức giá 14.2).

Do đó, sau khi khớp lệnh 2000 xong, ở mức giá 14.2 ta chỉ còn khối lượng là 1300.

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Khớp Lệnh LO trong Phiên giao dịch chứng khoán Liên tục

    • Trường hợp 2:

Lệnh MP không khớp hết và chuyển thành lệnh giới hạn (Lệnh LO) với mức giá cao hơn giá khớp cuối cùng một đơn vị yết giá. Ta nhập Lệnh MP bán 15000 cổ phiếu (ta đang có 13200 cổ phiếu tương ứng với 2 mức giá 13.9 và 14.0). Khi mà ta bán lệnh thị trường trong phiên giao dịch chứng khoán Liên tục thì lệnh sẽ buộc chúng ta bán từ cao xuống thấp với bất kì giá nào.

Thì kết quả khớp lệnh như sau: Lệnh MP được khớp một phần tại 2 mức giá: 8000*14.0 + 5200*13.9.

Phần còn lại sẽ được tự động chuyển thành lệnh bán giới hạn (Lệnh LO) giá 13.8 với khối lượng là 1800.

Sổ lệnh giao dịch sau đó sẽ là:

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Khớp Lệnh LO trong Phiên giao dịch chứng khoán Liên tục

    • Trường hợp 3:

Lệnh MP không khớp hết khối lượng của Mã CK hiện tại và chuyển thành lệnh giới hạn Trần/Sàn thì giá khớp cuối cùng là giá Trần/Sàn trong phiên giao dịch chứng khoán. Lập Lệnh MP mua 19000 cổ phiếu để nhập vào hệ thống giao dịch.

Kết quả khớp lệnh: Lệnh MP được khớp 1 phần ở 2 mức giá: 1800*13.8 + 1300*14.2 + 2800*14.7 (Và còn dư lại khối lượng chưa được khớp là 13100).

Phần còn lại được tự động chuyển thành lệnh bán giới hạn (Lệnh LO) với mức giá cao nhất ở đây là giá Trần: 14.7 với khối lượng là 13100.

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Khớp Lệnh LO trong Phiên giao dịch chứng khoán Liên tục

Sổ lệnh giao dịch sau đó sẽ là:

  • Lệnh MTL/MOK/MAK:

Chúng ta vẫn lấy ví dụ trên cho Lệnh MAK, thì ta vẫn mua 19000 cổ phiếu và sau tất cả lần khớp ở Phiên liên tục ta sẽ có khối lượng 13100 còn dư ra thì ở trường hợp Lệnh MP sẽ được chuyện thành Lệnh LO với khối lượng 13100 với mức giá Trần là 14.7. 

Thì với Lệnh MAK, tất cả khối lượng 13100 không được khớp hết này (Khi kết thúc tất cả Phiên giao dịch chứng khoán) sẽ được huỷ bỏ toàn bộ lệnh.

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Lệnh MTL trong Phiên giao dịch chứng khoán Liên tục

Còn đối với Lệnh MTL:

Tại mã CK VN30F-2107 trên sàn chứng khoán Phái Sinh, ở bên bán đang có khối lượng 1 là 38 và khối lượng 2 là 14 với mức giá tương ứng là 1443.9 và 1444.0. Ở đây nếu anh em đặt Lệnh MTL với khối lượng là 50 (50 hợp đồng) và lệnh này sẽ khớp lệnh đến khi nào đủ số khối lượng anh em đặt lệnh thì sẽ dừng.

Xem thêm: VN30 là gì – Thị trường chứng khoán Việt Nam và cách đầu tư vào chỉ số VN30

Kết quả khớp lệnh: Lệnh MTL được khớp 1 phần ở 2 mức giá: 38*1443.9 + 12*1444.0 (Và còn dư lại khối lượng chưa được khớp ở khối lượng 2 là là 2).

Còn đối với Lệnh MOK:

Cũng với hình ví dụ trên, ta đặt Lệnh MOK để khớp khối lượng là 50. Nhưng vì ở khối lượng 1 là 38 với mức giá 1443.9 nên toàn bộ lệnh này sẽ bị huỷ.

  • Lệnh PLO:

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Lệnh PLO trong Phiên giao dịch chứng khoán Sau giờ

Với tài khoản bên HSC của riêng anh em thì tại ô giá này, anh em chỉ việc ghi chữ “PLO” như hình là xong. Nhưng có 2 điểm nhất định phải lưu ý: Khối lượng muốn mua hay bán và trên bảng của phiên giao dịch chứng khoán sau khi đóng cửa của sàn HNX đã có lệnh đối ứng để mình thực hiện giao dịch hay chưa?

Theo hình ví dụ bên dưới, cổ phiếu SHB xuất hiện 75.400 cổ phiếu dư ở mức giá 7.200 để có thể khớp lệnh mua ở phiên PLO, anh em nào mà bán là sẽ được khớp ngay.

Phiên giao dịch Chứng Khoán

Giao dịch bằng Lệnh PLO trong Phiên giao dịch chứng khoán Sau giờ

Trong trường hợp này, Phiên liên tụcPhiên đóng cửa, không xác định được giá để khớp lệnh (tức là không có thanh khoản), thì lệnh PLO sẽ không được đẩy lên hệ thống phiên giao dịch chứng khoán. Vì nếu trong Phiên sau giờ không có cổ phiếu nào được giao dịch thì sẽ không xác định được mức giá để thực hiện Lệnh PLO.

Khi kết thúc Phiên sau giờ, Lệnh PLO nào không khớp hết khối lượng thì phần còn lại đó sẽ bị hủy (giống lệnh ATC hoặc ATO).

Lệnh PLO này chỉ được lưu trên hệ thống giao dịch của sàn HNX trong ngày (Hết Phiên sau giờ). Ngày mai phải đặt lại lệnh chờ hay các lệnh điều kiện khác.

Điểm cuối cùng là trong Phiên sau giờ thì lệnh PLO không được phép huỷ hay sửa.

Xem thêm: Top 6 cuốn sách về chứng khoán “gối đầu giường”

5. Tổng kết

Lời nói sau cùng, để thành công anh em cần phải có kiến thức và kinh nghiệm. Chứng khoán không quá phức tạp, nhưng cũng không đơn giản tí nào. Hãy chọn lọc kiến thức và thực nghiệm nó để biết sử dụng dòng tiền một cách hợp lý và có được những kinh nghiệm quý báu cho bản thân mình. Để về lâu về dài với hành trang lẫn kinh nghiệm mà mình có, anh em sẽ có thể chạm tới thành công mà mình hằng mong muốn.

Qua bài viết trên, hy vọng anh em đã có thêm những kiến thức hữu ích về các lệnh giao dịch trong các Phiên giao dịch chứng khoán. Hẹn gặp lại anh em ở các bài viết sau. Chúc toàn thể anh em mình sớm thành công nhé!

Xem thêm: Cách mua cổ phiếu – Bắt đầu con đường trở thành nhà đầu tư chuyên nghiệp

Risk Disclaimer: Bài viết thể hiện quan điểm và góc nhìn của cá nhân tác giả, chỉ có giá trị tham khảo về mặt thông tin, kiến thức và không có giá trị pháp lý về khuyến nghị đầu tư hay thay thế cho việc tư vấn tài chính nào tương đương. Bài viết không đảm bảo bất kỳ khoản lợi nhuận nào hay giảm thiểu rủi ro đầu tư nào cho chính độc giả. VnRebates không chịu trách nhiệm hay liên quan đến khoản đầu tư của độc giả khi sử dụng thông tin từ bài viết này. Bản quyền thuộc về đóng góp của tác giả.

Bài viết đọc nhiều