Tín phiếu kho bạc là gì? Phân tích tác động của Tín phiếu kho bạc trên thị trường tiền tệ

VNREBATES
22.08.2020, 13:00 12 phút đọc

Tín phiếu kho bạc là tín phiếu do Kho bạc nhà nước phát hành, có kỳ hạn dưới 1 năm để bù đắp thiếu hụt tạm thời về ngân sách nhà nước. Đây là một trong những công cụ quan trọng để Ngân hàng nhà nước điều hành chính sách tiền tệ.

    1. Tín phiếu kho bạc là gì?
  • Tín phiếu kho bạc là tín phiếu do Kho bạc nhà nước phát hành, có kỳ hạn dưới 1 năm để bù đắp thiếu hụt tạm thời về ngân sách nhà nước. Đây là một trong những công cụ quan trọng để Ngân hàng nhà nước điều hành chính sách tiền tệ.

Tín phiếu kho bạc là gì

Hình 1: Tín phiếu kho bạc là loại trái phiếu chính phủ ngắn hạn

    1. Đặc điểm Tín phiếu kho bạc

  • Mệnh giá phát hành

Tín phiếu kho bạc có mệnh giá là 100.000 VND hoặc bội số của 100.000 VND.

Đồng tiền phát hành và thanh toán là Việt Nam đồng.

  • Kỳ hạn Tín phiếu kho bạc

Tín phiếu kho bạc thường được phát hành với kỳ hạn 1, 3, 6, 9, 12 tháng.

  • Các hình thức phát hành Tín phiếu kho bạc

Tín phiếu kho bạc được phát hành dưới hình thức tín chỉ hoặc bút toán ghi sổ, nhưng hầu hết ở dạng bút toán ghi sổ.

  • Các phương thức phát hành Tín phiếu kho bạc

Tín phiếu kho bạc được phát hành trên thị trường sơ cấp, dưới nhiều hình thức: đầu thầu trái phiếu, phát hành trực tiếp, phát hành qua đại lý.

  • Phát hành trực tiếp qua Kho bạc Nhà nước.
  • Phát hành thông qua các đại lý là các tổ chức trung gian tài chính: Ngân hàng Thương mại, Công ty Tài chính, Công ty Bảo hiểm. Các đại lý được hưởng một khoản phí phát hành do Bộ Tài chính quy định.
  • Phát hành theo phương thức đấu thầu: đây là phương thức chủ yếu để huy động vốn. Do khối lượng giao dịch đặt thầu lớn.
  • Tính thanh khoản của Tín phiếu kho bạc: Đây là một trong những công cụ đầu tư an toàn và ít rủi ro, do có sự đảm bảo chi trả từ chính phủ. Do đó, đa số Ngân hàng thương mại coi đây là một kênh dự trữ vốn.
  • Lãi suất của Tín phiếu kho bạc
  • Tín phiếu phát hành qua theo phương thức đấu thầu: Việc xác định mức lãi suất phát hành tín phiếu là mức lãi suất trúng thầu cao nhất được áp dụng cho tất cả các đối tượng trúng thầu. Hiện nay, lãi suất phát hành do Kho bạc nhà nước quyết định, theo mức khung của Bộ tài chính.
  • Lãi suất trúng thầu không được vượt quá lãi suất chỉ đạo này. Lãi suất chỉ đạo được áp dụng nhằm giới hạn tối đa mức lãi phải chi trả của chính phủ cho các nhà đầu tư.
  • Tuy nhiên, trên thực tế, qua nhiều phiên đấu thầu tín phiếu kho bạc, mức kỳ vọng đặt thầu của các nhà đầu tư cao, dẫn tới ảnh hưởng tới giá trị thực của Tín phiếu. Điều này dẫn tới tình trạng chính phủ không phát hành được đủ khối lượng tín phiếu như mong muốn.
  • Tín phiếu phát hành theo phương thức trực tiếp: lãi suất phát hành theo sự thỏa thuận giữa Bộ tài chính và NHNN, theo quy định tại khoản 3, điều 12, nghị định 95/2018/NĐ-CP.
  • Mặc dù lãi suất tín phiếu kho bạc, qua khảo sát, có những phiên đấu thầu, mức lãi suất trúng thầu lên đến 12%/năm, nhưng vẫn không thu hút được nhà đầu tư. Nguyên nhân là do việc tham gia mua/sở hữu tín phiếu kho bạc còn nhiều hạn chế và bất cập, thủ tục quy trình đăng ký khá phức tạp.
    1. Sự hỗ trợ của Chính phủ đối với Tín phiếu kho bạc

Tín phiếu kho bạc và đảm bảo bởi nhà nước, do đó, khi đến kỳ hạn thanh toán, tín phiếu kho bạc sẽ là loại Giấy tờ có giá được ưu tiên thanh toán so với nhiều loại hình Giấy tờ có giá khác.

Sự đảm bảo của Chính phủ về mặt chi trả là một trong những ưu điểm vượt trội của Tín phiếu kho bạc, khiến cho loại giấy tờ có giá này có tính thanh khoản cao, rủi ro thấp. Tuy nhiên đi kèm với đó là nhược điểm về tỷ suất sinh lời.

    1. Đối tượng nắm giữ Tín phiếu kho bạc

Hàng lang pháp lý chặt chẽ khiến số lượng các nhà đầu tư tín phiếu kho bạc hạn chế

Hình 2: Hàng lang pháp lý chặt chẽ khiến số lượng các nhà đầu tư tín phiếu kho bạc hạn chế

Tín phiếu kho bạc đa phần được nắm giữ bởi các Tổ chức tín dụng, một phần nhỏ các công ty và các trung gian tài chính khác. Nguyên nhân của việc này bởi lãi suất tín phiếu kỳ hạn ngắn, lãi suất chưa thực sự hấp dẫn bằng các kênh đầu tư sinh lời khác như: vàng, chứng khoán,.

Ngoài ra, đối với việc phát hành Tín phiếu kho bạc thông qua hình thức đấu thầu (hình thức chủ yếu), thành viên đấu thầu Tín phiếu chỉ bao gồm các Tổ chức tín dụng có Tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng nhà nước.

Nguyên nhân khiến nghiệp vụ đấu thầu chủ yếu là các tổ chức tín dụng, vì tín phiếu ở phương thức đấu thầu phát hành dưới dạng bút toán ghi sổ. Người mua phải mở tài khoản thanh toán và tài khoản chứng khoán tại Ngân hàng nhà nước để thực hiện các giao dịch.

Trong khi đó, việc mở tài khoản thanh toán tại Ngân hàng nhà nước mới chỉ áp dụng cho các thành viên là tổ chức tín dụng trong hệ thống thanh toán, do đó, hạn chế phần nào sự tham gia của các nhà đầu tư khác có nhu cầu, gây nên tình trạng lãng phí vốn.

    1. Chức năng của Tín phiếu kho bạc

  • Tín phiếu kho bạc giữ chức năng quan trọng trong việc điều hành chính sách tiền tệ. Đây là một trong những công cụ có tính rủi ro thấp nhất và hữu hiệu trong việc bù đắp thiếu hụt tạm thời cho thâm hụt ngân sách nhà nước.
  • Khi ngân sách nhà nước thâm hụt, về nguyên tắc nguồn bù đắp gồm: vay nợ nước ngoài, huy động trong nước và huy động từ hệ thống tổ chức tín dụng.
  • Việc vay nợ nước ngoài thường đi kèm các điều kiện ràng buộc khác về kinh tế, chính trị,..đồng thời gây ra nhiều hệ lụy về nợ công, lạm phát phi mã,.. Do đó, hình thức huy động nguồn tiền nhàn rỗi từ trong nước thông qua Tín phiếu là một công cụ bù đắp nhanh, hiệu quả.
  • Ngoài ra, trong điều kiện chính sách tiền tệ nới lỏng, Ngân hàng nhà nước mua giữ tín phiếu kho bạc như một công cụ để can thiệp thị trường, điều chỉnh danh mục đầu tư trên thị trường.
  • Đối với các nhà đầu tư, đặc biệt là hệ thống các tổ chức tín dụng thì tín phiếu kho bạc có chức năng như một kênh sinh lời hiệu quả đối với dòng tiền bị đóng băng, dự trữ vốn ngắn hạn cho tổ chức tín dụng, đồng thời là công cụ điều tiết thanh khoản cho Tổ chức tín dụng.
    1. Tác động của Tín phiếu kho bạc trên thị trường tiền tệ

  • Ngân hàng nhà nước sử dụng tín phiếu kho bạc như một công cụ điều hành thị trường tiền tệ.
  • Việc cung ứng tín phiếu kho bạc ra thị trường giúp Ngân hàng nhà nước thu về một lượng tiền mặt nhất định, bù đắp sự thiếu hụt vốn của Ngân hàng nhà nước, đồng thời giảm bớt một lượng tiền nhất định trên thị trường, như vậy tín phiếu kho bạc đáp ứng bù đắp thâm hụt ngân sách trong ngắn hạn một cách hiệu quả.
  • Nhìn về góc độ dài hạn, Ngân hàng nhà nước sẽ điều hòa được nguồn vốn, thông qua kênh phát hành tín phiếu kho bạc, các nhà đầu tư các hạng mục để đầu tư trong ngắn hạn hiệu quả, qua đó điều chỉnh được danh mục đầu tư, giảm thiểu tình trạng đầu cơ, tránh được nguy cơ lạm phát.
  • Với đặc điểm của tín phiếu kho bạc là: Thu nhập chênh lệch giữa giá mua và giá bán hoàn trả tín phiếu kho bạc không bị tính thuế, do đó, các nhà đầu tư nói chung và tổ chức tín dụng nói riêng coi tín phiếu kho bạc là một khoản dự trữ vốn ngắn hạn tối ưu, sinh lời hiệu quả.
    1. Một số mặt hạn chế của Tín phiếu kho bạc

  • Less risk less reward luôn là câu thần chú của các nhà đầu tư. Chính vì ưu điểm về tính thanh khoản và khả năng an toàn của mình mà yếu điểm đầu tiên của Tín phiếu kho bạc là lợi nhuận sinh lời thấp.
  • Lợi nhuận của Tín phiếu kho bạc nhà đầu tư sẽ nhận lại khi Tín phiếu kho bạc đáo hạn. Mặc dù đặc điểm là ngắn hạn nên rủi ro liên quan tới trượt giá, lạm phát không ảnh hưởng không đáng kể.
  • Tuy nhiên, với thời gian chờ để có thể nhận lại được khoản sinh lời thì với một số nhà đầu tư đang tìm kiếm dòng tiền đều, ổn định sẽ cần phải cân nhắc.
  • Hạn chế nữa liên quan tới việc phát hành của Tín phiếu kho bạc, việc phát hành nhỏ lẻ thì không đem lại hiệu quả tài chính của Chính phủ nhưng việc phát hành theo lô qua hình thức đấu thầu với hành lang pháp lý còn chặt chẽ khiến lãng phí một lượng lớn tiền nhàn rỗi trong thị trường.
    1. Tín phiếu kho bạc có phải một kênh đầu tư sinh lời tốt không?

Hình 3: Tín phiếu kho bạc có phải kênh đầu tư hấp dẫn cho các nhà đầu tư?

  • Rõ ràng, với các đặc điểm như trên,Tín phiếu kho bạc hứa hẹn là một kênh đầu tư an toàn, hấp dẫn các nhà đầu tư đang có nguồn tiền nhàn rỗi trong ngắn hạn.
  • Tuy nhiên, chính sách tham gia đấu thầu tín phiếu kho bạc (phương pháp chủ yếu) còn hạn chế về đối tượng tham gia, dẫn tới lãng phí một lượng lớn các nhà đầu tư có nhu cầu mà không phải tổ chức tín dụng.
  • Việc đầu tư ngắn hạn Tín phiếu kho bạc chỉ áp dụng đối với nguồn tiền bị đóng băng/ nhàn rỗi trong ngắn hạn, trong khi đó một số kênh đầu tư như trái phiếu chính phủ kỳ hạn 3-5 năm có mức sinh lời hấp dẫn hơn và đa dạng hóa danh mục đầu tư hơn, dẫn đến lượng vốn khả dụng đầu tư vào tín phiếu kho bạc vẫn còn hạn chế.
  • Đa phần các Tổ chức tín dụng đầu tư vào Tín phiếu kho bạc nhằm mục đích dự phòng an toàn khả năng thanh toán vào các giai đoạn nhạy cảm (Tết dương lịch, Tết âm lịch) qua giao dịch trên thị trường mở OMO với Ngân hàng nhà nước.
  • Ngoài ra, bởi đặc tính là “rủi ro thấp” do đó mức sinh lời của Tín phiếu kho bạc tương đối thấp do với nhiều công cụ nợ khác. Lợi nhuận của tín phiếu kho bạc chỉ đến khi tín phiếu đáo hạn, dó đó nếu bạn là một nhà đầu tư cá nhân đang tìm kiếm một kênh sinh lời ổn định, dài hạn thì Tín phiếu kho bạc chưa hẳn là một kênh đầu tư hiệu quả.

Bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết về đầu tư, các hình thức đầu tư ngắn hạn trên trang của chúng tôi để có thêm nhiều kiến thức, kinh nghiệm đa chiều trong việc quyết định đầu tư  nhé.

 VnRebates tổng hợp

Tham gia Khoá học "VSA & VOLUME MASTER" giúp Trader lần theo dấu chân của “Cá mập" để giao dịch kiếm lợi nhuận trên 3 thị trường Forex, Crypto và Chứng khoán

Risk Disclaimer: Bài viết thể hiện quan điểm và góc nhìn của cá nhân tác giả, chỉ có giá trị tham khảo về mặt thông tin, kiến thức và không có giá trị pháp lý về khuyến nghị đầu tư hay thay thế cho việc tư vấn tài chính nào tương đương. Bài viết không đảm bảo bất kỳ khoản lợi nhuận nào hay giảm thiểu rủi ro đầu tư nào cho chính độc giả. VnRebates không chịu trách nhiệm hay liên quan đến khoản đầu tư của độc giả khi sử dụng thông tin từ bài viết này. Bản quyền thuộc về đóng góp của tác giả.

Bài viết nổi bật