Chỉ số Force Index – Kiến thức cơ bản dành cho Forex trader nhập môn

Chỉ số Force Index là một trong những chỉ số kỹ thuật lâu đời, công cụ phân tích kỹ thuật (indicator) đáng tin cậy cho các trader đưa ra đánh giá về thị trường forex, đồng thời kết hợp với phương pháp giao dịch để tìm điểm tốt nhất vào lệnh và thoát lệnh.

Trong phân tích cơ bản, Tiến sĩ Alexander Elder là một trong những người có đóng góp to lớn trong việc tạo ra và phát triển các chỉ số kỹ thuật quan trọng. Được biết đến từ quyển sách khá nổi tiếng Trading for Living của tiến Sỹ Alexander Elder, Force Index là – 1 chỉ báo khối lượng được ông khá coi trọng và vẫn là một trong những công cụ vẫn còn được sử dụng hiệu quả và bền vững cho đến ngày nay.

Trong bài viết này, bên cạnh việc diễn giải chỉ số Force Index là gì, cách tính chỉ báo Force Index, phương thức hoạt động của Force Index chúng ta sẽ đi sâu phân tích ứng dụng của nó trong việc xác định một cách hiệu quả đảo chiều xu hướng.

  • Chỉ số Force Index là gì?
  • Công thức tính chỉ số Force Index và cách cài đặt chỉ số này
  • Phân tích chỉ số Force Index như thế nào?
  • Ứng dụng của Force Index trong xác định đảo chiều xu hướng

1. Chỉ số Force Index là gì?

                                                                                         Chỉ báo Force Index trong Forex trading

Chỉ báo Force Index là một loại chỉ báo kỹ thuật được thuộc nhóm chỉ báo độ dao động (Oscillator), phản ánh sự di chuyển giá giữa các vùng mua – bán (Supply – Demand), nhằm đo lường Bull và Bear Power tại mỗi mức tăng giảm tương ứng, đồng thời còn nhằm tổng hợp các nhân tố của thị trường: xu hướng giá, phạm vi và khối lượng giao dịch.

Chỉ báo Force Index có thể xác định một xu hướng cũng như các điều chỉnh tác động tới giao dịch hay thậm chí báo trước các tín hiệu đảo chiều.

Chỉ báo Force Index sử dụng giá và khối lượng để đánh giá sức mạnh đằng sau một động thái (move) hoặc xác định các bước ngoặt quan trọng trong giao dịch Forex. Trong hầu hết các tác phẩm của mình, Elder đã nói rất nhiều về ba yếu tố cơ bản mà ông tin là quan trọng nhất của biến động giá trên thị trường: xu hướng, mức độ và khối lượng.

Chỉ số Force Index kết hợp cả ba yếu tố này như một bộ dao động trong các khu vưc tích cực và tiêu cực nhằm tạo ra sự cân bằng cho các dịch chuyển khối lượng. Chỉ số Force Index có thể được sử dụng để củng cố xu hướng chung, xác định sự điều chỉnh hoặc để tìm các điểm đảo chiều tiềm năng dựa vào sự phân kỳ.

Chỉ báo Force Index hay được sử dụng chung với đường trung bình động (Moving Average) – cũng là một chỉ báo xu hướng. Giá trị gần đúng được tính khi sử dụng đường trung bình ngắn hạn (2 chu kỳ) nhằm tìm cơ hội để vào hoặc thoát lệnh. Giá trị gần đúng được tính cùng với đường trung bình dài hạn (13 chu kỳ) sẽ xác định xu hướng và điều chỉnh của xu hướng.

2. Công thức tính chỉ số Force Index và cách cài đặt chỉ số này

2.1 Chỉ báo Force Index được tính toán như thế nào ?

Chỉ số Force Index là một trong những chỉ số dễ tính toán nhất trong các chỉ báo kỹ thuật chính là chênh lệch giữa giá đóng cửa hiện tại và giá đóng cửa trước đó và nhân với khối lượng giao dịch hiện tại. Chỉ có hai bước chính bạn cần làm theo để tính toán chỉ số này.

Đầu tiên, bạn cần tính toán Chỉ số Force Index thứ nhất bằng cách trừ đi giá đóng cửa trước đó từ giá đóng cửa hiện tại và sau đó nhân kết quả đó với khối lượng. Bạn có thể lấy dữ liệu này từ phần mềm của các nhà môi giới.

Bước tiếp theo là tính toán chỉ số Force Index trong khoảng thời gian bạn thích. Trong hầu hết các phần mềm, khoảng thời gian mặc định thường là 13 kỳ và Force Index 13 kỳ được tính bằng cách lấy EMA 13 kỳ của Chỉ số Force Index được tính toán ở trên.

Force Index(1) = {Close (current period) – Close (prior period)} x Volume
Force Index(13) = 13-period EMA of Force Index(1)

Giải thích ý nghĩa: sự thay đổi giữa giá đóng cửa hôm qua và hôm nay sẽ thể hiện xu hướng hôm nay là tăng hay giảm, cộng thêm khối lượng giao dịch hôm nay sẽ cho thấy lực tăng hoặc giảm mạnh như thế nào. Nếu giá đóng cửa hôm nay cao hơn hôm qua, chỉ số Force Index là tích cực.

Nếu giá đóng cửa thấp hơn so với ngày hôm qua, thì chỉ báo Force Index này là tiêu cực. Sức mạnh của lực được xác định bằng một thay đổi lớn hơn về giá hoặc khối lượng lớn hơn; một trong hai tình huống có thể ảnh hưởng độc lập đến giá trị và sự thay đổi chỉ số Force Index.

Có 3 yếu tố chính ảnh hưởng đến giá trị của chỉ số Force Index:

  • Đầu tiên, Chỉ số Force Index là dương khi giá đóng hiện tại cao hơn mức đóng trước đó. Chỉ số Force Index là âm khi giá đóng hiện tại dưới mức đóng trước đó.
  • Thứ hai, phạm vi di chuyển xác định hệ số nhân. Di chuyển lớn hơn đảm bảo số nhân lớn hơn ảnh hưởng đến Chỉ số Force Index tương ứng. Di chuyển nhỏ tạo ra số nhân nhỏ làm giảm ảnh hưởng.
  • Thứ ba, khối lượng giao dịch đóng một vai trò quan trọng. Một động thái lớn trên khối lượng lớn tạo ra các giá trị Force Index cao. Di chuyển nhỏ trên khối lượng thấp tạo ra các giá trị Force Index tương đối thấp.

Bảng bên dưới hiển thị các tính toán Chỉ báo Force Index cho Pfizer (PFE). Dòng 27 đánh dấu bước chuyển lớn nhất (8.4 xu) và khối lượng lớn nhất (162.619). Sự kết hợp này tạo ra giá trị Force Index lớn nhất trên bảng (136.600).

Chi bao Force Index

Chỉ báo Force Index

Biểu đồ dưới đây cho thấy chỉ số Force Index đang hoạt động. Lưu ý cách Chỉ số Force Index tại 1 kỳ dao động trên/dưới đường zero và trông khá lởm chởm (jagged). Elder khuyên các trader nên làm mịn (smooth) chỉ số này bằng EMA 13 kỳ để giảm các giao thoa âm – dương.

Các trader theo trường phái phân tích kỹ thuật nên thử nghiệm với các giai đoạn làm mịn (smooth) khác nhau để xác định những gì phù hợp nhất với nhu cầu phân tích của mình.

Hiện nay, Chỉ báo Force Index được tích hợp vào phần mềm giao dịch phổ biến như MT4 nên rất dễ dàng cho các trader thực hiện phân tích.

Chi bao Force Index

Chỉ báo Force Index

2.2 Cách cài đặt chỉ số Force Index

Vào biểu tượng Indicators list hoặc Insert -> Indicators -> Oscillators -> Force Index

Cách cài đặt chỉ số Force Index trong MT4

Cách cài đặt chỉ số Force Index trong MT4

Setting -> Level -> Add: thêm đường kẻ ở mức level 0 hoặc mức level bạn muốn theo dõi

Cài đặt level 0 của chỉ số Force Index

Cài đặt level 0 của chỉ số Force Index

Cài đặt chỉ số Force Index

Cài đặt chỉ số Force Index

2.3 Điểm vào lệnh của chỉ số Force Index

  • Khi đường chỉ số Force Index trên mức 0: xác nhận xu hướng tăng
  • Khi đường chỉ số Force Index dưới mức 0: xác nhận xu hướng giảm
  • Điểm break qua level 0 xác nhận sự thay đổi về xu hướng.

Chỉ số Force cho tín hiệu bán

Chỉ số Force cho tín hiệu bán

Nếu chỉ số đang dao động dưới mức 0 trong khi giá đang trong xu hướng tăng, thì đây là dấu hiệu phân kỳ cho biết, giá chuẩn bị đảo chiều giảm.

Chỉ số Force cho tín hiệu mua

Chỉ số Force cho tín hiệu mua

Và ngược lại, nếu chỉ số đang dao động trên mức 0 trong khi giá đang trong xu hướng giảm, thì đây là dấu hiệu phân kỳ cho biết, giá chuẩn bị đảo chiều tăng.

Chỉ số Force thường được cài mặc định là 13, tuy nhiên, bạn có thể thay đổi nó tuỳ vào loại tài sản bạn giao dịch hoặc tuỳ vào khung thời gian. Chỉ số càng lớn thì độ dao động càng nhẹ hơn, giúp trader dễ theo dõi và đưa ra quyết định vô lệnh hơn.

3. Chỉ số Force Index nên được dùng chung với công cụ gì?

Bất kỳ một công cụ Indicator nào cũng đều có điểm mạnh và điểm yếu, vì vậy, các trader forex thường sử dụng nhiều công cụ để theo dõi và đưa ra tín hiệu.

3.1 Nhược điểm của Force Index

Chỉ số Force Index thường chỉ dùng để đánh giá về cách di chuyển, độ mạnh của giá ở các giai đoạn trước đó và chỉ lấy giá trị trung bình, vậy nên nó sẽ bị chậm. Nhiều khi, chỉ số Force phải mất một khoảng thời gian để đưa ra tín hiệu thị trường tăng trở lại, trong khi đó, giá đã tăng đáng kể.

Vì vậy, chỉ số Force Index thường được dùng như một công cụ đưa ra tín hiệu xác nhận hơn là đưa tín hiệu vào lệnh.

3.2 EMA kết hợp với chỉ số Force Index

Chỉ số Force thường được dùng chung với đường trung bình động lũy thừa EMA (Exponential Moving Average). Đường EMA được tính bằng công thức hàm mũ, luỹ thừa, trong đó: trọng số là các biến động giá trong các khung thời gian gần nhất.

Do đó, EMA khá nhạy với các biến động ngắn hạn, nó giúp trader nhận biết các tín hiệu đảo chiều nhanh hơn.

Dựa vào ưu điểm đó, EMA sẽ giải quyết vấn đề phản ứng của chỉ số Force Index. EMA và chỉ số Force Index được xem là cặp bài trùng, EMA sẽ cho tín hiệu vào lệnh và Force Index sẽ xác nhận lại để trader tự tin vào lệnh.

Khi áp dụng, tuỳ loại tài sản và phương pháp giao dịch mà trader lựa chọn chỉ số SMA tương thích với chỉ số Force.

EMA (50) kết hợp với chỉ số Force Index (13)

EMA (50) kết hợp với chỉ số Force Index (13)

3.3 Sự khác nhau của Force Index (FI) và Money Flow Index (MFI)

Chỉ số Money Flow Index (MFI) cũng giống như chỉ số Force Index, đều dựa trên giá kết thúc và khối lượng để thể hiện độ mạnh của một xu hướng và phát hiện sự điểm đảo tiềm năng. Tuy nhiên, chỉ số MFI tính toán phức tạp hơn FI.

MFI dựa trên trung bình giá ở mức cao nhất, thấp nhất và đóng cửa của ngày. MFI cũng chỉ giới hạn từ mức 0 đến 100. Bởi vì sự tính toán khác nhau và thể hiện khác nhau, MFI sẽ có ý nghĩa và cách dùng khác với FI.

Nếu bạn là một trader theo xu hướng và đang tìm kiếm một công cụ chỉ báo cho điểm đảo chiều tốt thì chỉ số Force Index sẽ là một công cụ hỗ trợ đắc lực cùng với EMA.

4. Ứng dụng của Force Index trong xác định đảo chiều xu hướng

Phán đoán xu hướng là một trong những cách dùng căn bản nhất của Force Index nói riêng và của các chỉ báo loại Oscillator nói chung. Xu hướng cho biết, dù ngắn hạn, trung hạn hay dài hạn, đều phụ thuộc vào các tham số Force Index.

Khi sử dụng chỉ báo này, các trader quan sát giá trị của Force Index sẽ có được cái nhìn tổng quan về sự chuyển đổi qua lại giữa áp lực mua và bán, qua đó có sẽ có những nhận định chính xác về động lực (momentum) của giá.

Cụ thể, các trader cần chú ý các điểm sau:

  • Nếu đường giá trị của chỉ báo di chuyển xa khỏi giá trị 0 tức là động lực của thị trường đang mạnh
  • Nếu đường giá trị của chỉ báo di chuyển gần vào giá trị 0  thì động lực càng yếu.
  • Đường chỉ báo nằm trên vùng dương (trên giá trị 0), tức là thị trường có xu hướng tăng giá
  • Đường chỉ báo nằm ở giá trị âm (dưới vùng 0) thì thị trường có nguy cơ giảm giá. Đặc biệt khi nó xuống dưới đường zero một cách mạnh mẽ, nó cho thấy áp lực bán mạnh mẽ.

Ngoài ra, chỉ báo Force Index cũng bao gồm thông tin về khối lượng. Điều này cho phép người dùng đưa ra đánh giá tốt hơn về một xu hướng cũng như động lượng của nó. Khi Force Index đạt đến một mức cao mới, xu hướng tăng hiện tại có thể sẽ tiếp tục.

Khi FI trượt xuống mức thấp mới, xu hướng giảm có thể sẽ tiếp tục. Khi FI giảm xuống mức thấp hơn, xu hướng có thể bị đảo ngược.

Chi bao Force Index

Chỉ báo Force Index

Nếu một xu hướng mạnh, chỉ số sẽ thay đổi đột ngột. Có nhiều khả năng chỉ số sẽ báo hiệu sự tiếp tục của xu hướng. Đồng thời, nếu giá thay đổi dựa trên quán tính thì Force Index sẽ chỉ thay đổi một chút. Nếu giá hiện tại tăng nhưng chỉ báo không biến động, điều đó có nghĩa là xu hướng tăng sẽ bị suy yếu.

Dưới đây là các tín hiệu khác nhau được cung cấp bởi Force Index. Điều quan trọng là bạn nên sử dụng chúng một cách khôn ngoan và đừng quên tận dụng xác nhận từ các công cụ khác.

Tín hiệu Bullish được tạo bởi Force Index:

  • Chỉ số Force Index sẽ hiện các đỉnh mới trong một xu hướng tăng (xu hướng tiếp diễn).
  • Các chỉ số Force Index sẽ giảm xuống dưới 0 trong giai đoạn xu hướng tăng (tức mua đáy).
  • Force Index tăng trên đường trung bình trong một xu hướng giảm (mua trên các điều chỉnh theo xu hướng chính).
  • Chỉ số Force Index giao đường MA theo hướng đi lên (nếu bạn áp dụng MA cho chỉ báo).
  • Phân kỳ (giá hiện các đáy thấp hơn nhưng Force Index đạt các đáy cao hơn).

Tín hiệu Bearish do Force Index tạo ra:

  • Chỉ số Force Index sẽ hiện các đáy mới trong một xu hướng giảm (xu thế tiếp diễn).
  • Chỉ số Force Index vượt qua đường trung tâm trong giai đoạn xu hướng giảm (bán ra khi hồi giá).
  • Chỉ số Force Index giảm xuống dưới đường trung tâm trong một xu hướng tăng (bán trên các điều chỉnh theo xu hướng chính).
  • Chỉ số Force Index giao đường MA theo hướng đi xuống (nếu bạn áp dụng MA cho chỉ báo).
  • Phân kỳ (giá hiện các đỉnh cao hơn khi Force Index đạt các đỉnh thấp hơn).

5. Kết luận về chỉ báo Force Index

Force Index được coi là một trong những sự kết hợp hàng đầu giữa giá cả và khối lượng. Lưu ý rằng trong giao dịch tiền tệ, Force Index sử dụng dữ liệu tick khối lượng liên quan đến số lượng giao dịch, do đó một số biến dạng có thể xảy ra. Chỉ số Force Index hiển thị kết quả tốt nhất khi áp dụng trên các thị trường biến động.

Chỉ số Force Index giống như một bản tóm tắt về công việc trong suốt cuộc đời của Alexander Elder. Dù có rất nhiều chỉ số kỹ thuật khác được ra đời và phát triển nhưng Force Index vẫn là chỉ số quan trọng được sử dụng trong nhiều năm, một trong những dễ sử dụng nhất và cũng vô cùng hữu ích trong thị trường Forex.

Tổng hợp bởi Vnrebates

Nguồn Investopedia

Được viết bởi: Minh Triết




Giúp chúng tôi đánh giá nội dung của bài viết
Broker
Rebates/lot