Phương pháp VSA – Volume Spread Analysis

10/14/2021 16 phút đọc

Hầu hết các nhà giao dịch đều quen thuộc với phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản, và thường sử dụng một trong hai phương pháp này để phân tích thị trường ngoại hối. Thế nhưng, có một cách thứ ba để tiếp cận thị trường này được kết hợp từ hai phương pháp trên, đó là Volume Spread Analysis – hay còn gọi là phương pháp VSA.

Phương pháp VSA được ra đời dựa trên nền tảng lý thuyết của phương pháp Wyckoff. Trong những năm 1960 – 1970, Tom Williams đã dựa trên phương pháp của Wyckoff để tiếp tục phát triển và tối ưu hơn nữa. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của sự chênh lệch giá (giữa giá đóng cửa và mở cửa), kết hợp với khối lượng giao dịch để phát triển phương pháp theo quan điểm của riêng mình.

1. Bản chất của phương pháp VSA

VSA có thể sử dụng được trên tất cả các thị trường và các khung thời gian khác nhau, chỉ cần có chỉ số khối lượng trong biểu đồ. Do bản chất của khối lượng trong Forex không phải khối lượng thật nên có đôi chút hạn chế so với các thị trường khác, tuy nhiên phương pháp này vẫn có thể phát huy tính hiệu quả cao trong thị trường này.

Phương pháp VSA tìm kiếm sự khác biệt giữa cung và cầu, sự khác biệt này chủ yếu được tạo ra bởi các người chơi lớn, như các tổ chức tài chính hay quỹ đầu tư, hay còn gọi là “composite man” theo định nghĩa trong phương pháp Wyckoff. Từ sự khác biệt đó chúng ta sẽ có cơ sở để đưa ra dự đoán về tương lai của thị trường.

Những giao dịch của composite man luôn hiển thị rất rõ ràng trên biểu đồ, nhưng không phải ai cũng biết cách đọc chúng. Đó là lý do chúng ta cần học phương pháp VSA để theo chân những “người khổng lồ” này.

2. Các thành phần của phương pháp VSA

Để xác định mối tương quan giữa cung và cầu, VSA kiểm tra sự tương tác giữa ba yếu tố sau, và từ đó đưa ra được nhận định về xu hướng ngắn hạn có thể xảy ra:

  • Khối lượng giao dịch (volume)
  • Chênh lệch giá (spread)
  • Giá đóng cửa (the close)

Các thành phần của phương pháp VSA

Các thành phần của phương pháp VSA

Hãy để ý đến thành phần Spread một chút: spread ở đây là thông số về phạm vi giữa mức giá cao nhất và mức giá thấp nhất của một cây nến. Thuật ngữ này chỉ dành riêng cho phương pháp VSA và anh em đừng nhầm lẫn nó với khái niệm Spread chênh lệch giữa giá Bid và giá Ask ta vẫn thường dùng.

Xem thêm: Các thông tin cần biết về spread trong forex

Dưới đây là một vài ví dụ về mối tương quan giữa ba yếu tố này:

các thành phần của phương pháp VSA

Spread lớn và tương quan với khối lượng

các thành phần của phương pháp VSA

Spread nhỏ và mối tương quan với khối lượng

các thành phần của phương pháp VSA

Cùng một spread nhưng khối lượng khác nhau sẽ mang ý nghĩa khác nhau

3. Cấu trúc thị trường liên quan đến phương pháp VSA

3.1. Cấu trúc thị trường

Trong lý thuyết về phương pháp của mình, Wyckoff đã đề cập đến việc thị trường tuần hoàn trong một chu kỳ gồm 4 giai đoạn: Tích lũy, Tăng trưởng, Phân phối và Suy thoái.

Và trọng tâm của phương pháp VSA là chúng ta phân tích thị trường ở các chu kỳ tích lũy và phân phối. Hai chu kỳ này lại được chia làm 4 giai đoạn nhỏ, bên dưới là 4 giai đoạn của chu kỳ tích lũy (trước khi bước vào xu hướng tăng), ở chu kỳ phân phối (trước khi vào xu hướng giảm) thì 4 giai đoạn này diễn ra tương tự nhưng theo chiều ngược lại:

  • Giai đoạn A: Kết thúc xu hướng giảm trước đó
  • Giai đoạn B: Xây dựng các nguyên nhân (tích lũy)
  • Giai đoạn C: Kiểm tra và xác nhận (kiểm tra nguồn cung sau khi tích lũy)
  • Giai đoạn D: Xu hướng tăng xuất hiện, giá phá ra khỏi phạm vi tích lũy

Cấu trúc thị trường trong phương pháp VSA

Cấu trúc thị trường trong phương pháp VSA

Anh em có thể hiểu cơ bản về cách vận động của giá qua mô hình này, còn nếu muốn tìm hiểu sâu hơn, anh em cần phải học thành thạo phương pháp Wyckoff trước.

3.2. Cách hoạt động của khối lượng trong thị trường

Trên thực tế, khối lượng không diễn biến một cách ngẫu nhiên mà cũng có chu kỳ. Anh em hãy tưởng tượng mô hình khối lượng sẽ giống như hình ảnh của các ngọn núi nối tiếp nhau, chúng trải qua một vòng tuần hoàn: tăng lên – đạt đỉnh – giảm xuống.

Trong chu kỳ của khối lượng, ta chia chúng thành bốn loại như sau:

  • Khối lượng trung bình
  • Khối lượng dưới mức trung bình
  • Khối lượng lớn
  • Khối lượng cực lớn

Chu kỳ của khối lượng dịch

Mô hình ngọn núi của khối lượng giao dịch

Cách dễ nhất để xác định khối lượng trung bình là anh em sẽ dùng một đường trung bình động 20 của chỉ báo khối lượng, hoặc có thể ước chứng điểm giữa của “mô hình ngọn núi”. Từ khối lượng trung bình, ta sẽ phân biệt các loại khối lượng trên:

  • Khối lượng trên trung bình là các phiên có khối lượng lớn hơn mức trung bình, nhưng thấp hơn các “đỉnh núi” cao nhất
  • Ngược lại, khối lượng dưới trung bình là toàn bộ các thanh khối lượng dưới mức trung bình.
  • Khối lượng cao: là thanh khối lượng ở “đỉnh núi”, có chiều cao ngang bằng với các đỉnh xung quanh.
  • Khối lượng rất cao: là một đỉnh núi cao vọt hẳn lên so với các đỉnh núi xung quanh nó.

Các mức khối lượng giao dịch trong phương pháp VSA

Các mức khối lượng giao dịch trong phương pháp VSA

3.3. Phân biệt khối lượng khi giá tăng và khi giá giảm

Đây tưởng chừng là điều khá đơn giản, nhưng chúng ta vẫn cần làm rõ để tránh nhầm lẫn không đáng có.

Anh em có thể rất quen thuộc với cách nhận biết nến tăng giá và nến giảm giá bằng màu sắc. Nến tăng có màu xanh và nến giảm thường là màu đỏ (một vài trường hợp người ta sử dụng cặp trắng – đen, hoặc thậm chí màu tùy ý theo sở thích).

Khi nhìn vào biểu đồ khối lượng, chúng ta cũng sẽ thấy hai màu xanh và đỏ. Tuyệt đối đừng nhầm lẫn rằng thanh khối lượng đỏ là khối lượng giảm và màu xanh là khối lượng tăng.

Khối lượng khi giá tăng và giá giảm

Màu của khối lượng không thể hiện sự biến động của khối lượng

Màu của khối lượng chỉ là biểu hiện cho việc phiên đó gia tăng hay giá giảm, nó đồng nhất với màu của thanh nến tương ứng. Còn việc khối lượng tăng hay giảm thì hoàn toàn phụ thuộc vào chiều dài của thanh khối lượng.

Khối lượng trong xu hướng tăng và xu hướng giảm

Màu của thanh khối lượng thể hiện giá trong phiên đó tăng hay giảm

4. Các mô hình cơ bản của phương pháp VSA

Sau khi đã tìm hiểu về bản chất và những khái niệm cơ bản của phương pháp VSA, chúng ta cùng đi vào những thiết lập cụ thể của phương pháp này để học cách áp dụng chúng trong giao dịch. Tuy nhiên, trước hết vẫn còn hai nguyên tắc nữa mà anh em cần nắm được:

  • Nguyên tắc 1: Sự suy yếu của thị trường được thể hiện qua một cây nến tăng
  • Nguyên tắc 2: Sức mạnh tăng trưởng của thị trường được thể hiện bởi một cây nến giảm.

Nghe có vẻ khá nghịch lý, tuy nhiên anh em có thể hiểu đơn giản như sau: thị trường suy yếu (giá giảm) khi cung lớn hơn cầu. Và khi nguồn cung lên đến đỉnh điểm, nó thường xuất hiện trên một cây nến xanh. Ngược lại, khi nhu cầu lên cao nhất thường được thể hiện bởi một cây nến giảm, báo hiệu sự tăng giá sắp xảy ra.

4.1. Selling Climax

Selling Climax là một khái niệm nhằm nói về sự kết thúc hay sắp kết thúc của một xu hướng giảm. Lực bán tháo mạnh trong tâm lý hoảng loạn của đám đông tạo ra các cây nến với spread dài và khối lượng cũng tăng cao, hành động này có thể diễn ra trong một hoặc vài ngày và sau đó kết thúc khi lượng cung được hấp thụ bởi nhu cầu từ composite man khi họ bắt đầu mua vào.

4.1.1. Các đặc điểm nhận biết một Selling Climax:

  • Xu hướng trước đó phải rõ ràng (cụ thể là trước đó có một xu hướng giảm kéo dài rõ rệt)
  • Xu hướng giảm được tăng tốc với các cây nến đỏ thân dài ra với giá đóng cửa ở giữa cây hoặc cao hơn mức thấp nhất (có bóng nến dưới)
  • Khối lượng phải rất lớn
  • Hiện tượng này thường xảy ra ở nhiều cây nến (ít khi là 1 cây nến duy nhất)
  • Sau Selling Climax thì phải chờ thị trường được Test thành công trước khi vào lệnh

Trong ví dụ bên dưới, ta có cây nến số 3 chính là hiện tượng Selling Climax.

Selling Climax

Selling Climax

Ví dụ về Selling Climax

4.1.2. Kịch bản theo sau Selling Climax

Thông thường theo sau một Selling Climax sẽ có xuất hiện hai khả năng:

  • Kịch bản 1: Nếu Big Player mua vào nhằm hấp thụ hết lực bán -> Thì sẽ dẫn đến Kết thúc xu hướng giảm giá hiện tại
  • Kịch bản 2: Nếu tại khu vực giá này trước đó là một Trading Range hoặc là một Vùng Hỗ trợ -> Thì có thể sẽ dẫn đến xu hướng giảm sẽ tiếp diễn

Trong kịch bản số 2: nếu như lực mua xuất hiện trong phiên Selling Climax chỉ hỗ trợ giá tạm thời và kiểm tra lại lực bán, hay để giảm sự hoảng loạn tạm thời, thì giá sẽ hồi lên một chút. Nếu lúc đó lực bán đủ để đẩy giá xuống thấp hơn mức giá tại Selling Climax thì đà giảm sẽ tiếp tục. Chúng ta sẽ không phân tích kỹ kịch bản này, vì trọng tâm trong bài này là sự thay đổi xu hướng.

Kịch bản 1: Xu hướng đảo chiều sau khi xuất hiện Selling Climax

Sau một đợt tăng kỹ thuật, nếu giá giảm và test lại mức giá thấp nhất mà Climax tạo trước đó kèm khối lượng giảm và giá được giữ xung quanh hoặc trên mức Climax, thì chúng ta có một dấu hiệu cho thấy có hỗ trợ mạnh tại đấy và xem như việc hấp thụ hết lực bán đã thành công.

Điều này cho chúng ta biết rằng không có áp lực bán (No Supply), ta có thể kết luận rằng thị trường sẽ tăng như thể hiện ở phía bên phải của hình minh họa trên

xu hướng đảo chiều sau mô hình selling climax

Xu hướng đảo chiều sau mô hình selling climax

Mẹo: Nếu  Test  thành công, chúng ta có thể mong đợi mức giá sẽ tăng lên sau đó, đặc biệt nếu Test mà đi kèm Khối lượng thấp + Các cây nến với thân hẹp nằm cùng khu vực giá mà xảy ra Khối lượng lớn trước đây -> Đây chính là một tín hiệu MUA mạnh vì cho thấy dòng tiền lớn đã hấp thụ hết hoàn toàn lực bán.

Chú thích: Việc “Test” mà chúng ta vẫn nói tới là một sự kiện trong chuỗi các sự kiện diễn ra theo lý thuyết Wyckoff. Để hiểu rõ hơn về quá trình Test, anh em có thể nghiên cứu thêm về phương pháp Wyckoff.

4.1.3. Cách vào lệnh Buy sau khi Test Selling Climax thành công

  1. Tìm Selling Climax
  2. Chờ Test lại vùng giá thấp thành công (với khối lượng thấp và các cây nến hẹp)
  3. Tìm bất kỳ mô hình nến đảo chiều (như Engufing, Outside bar, Pin bar)
  4. Đặt lệnh Mua ở trên nến đó
  5. Đặt Stoploss ở dưới cây nến đó

Selling Climax

Giao dịch với Selling Climax

Giao dịch với Selling Climax

Xem thêm: Các mẫu hình nến đảo chiều trong Forex mà bạn nên biết

4.2. Stopping Volume

4.2.1. Stopping Volume xuất hiện khi nào?

Hoàn cảnh xuất hiện stopping volume – kết thúc xu hướng giảm:

  • Để dừng việc giá tiếp tục đi xuống thì cầu phải vượt cung
  • Khối lượng lớn từ composite man xuất hiện và tham gia chặn ko để thị trường giảm hơn nữa
  • Điều đang xảy ra là áp lực bán thị trường đã trở nên rất lớn vào thời điểm này, đến mức ngay cả Big Players cũng không đủ sức để ngăn thị trường giảm ngay trong một phiên được, mà nó phải mất hai hoặc ba phiên để có thể kiềm hãm được đà giảm

4.2.2. Đặc điểm của Stopping Volume

  • Cầu vượt cung
  • Xảy ra sau một xu hướng giảm rõ ràng
  • Khối lượng ngày càng tăng đáng kể
  • Nến đóng cửa ở giữa hoặc cao hơn mức thấp nhất, và có bóng dưới
  • Thường xảy ra ở nhiều hơn một cây nến

Stopping Volume

Đặc điểm của Stopping Volume

4.2.3. Hai kịch bản sau Stopping Volume

Khối lượng cao như vậy nếu như chỉ xuất phát từ phe bán – thì thân nến không thể hẹp như vậy được. Do đó chỉ có hai kịch bản có thể xảy ra cho việc một thanh nến hẹp đi kèm khối lượng rất lớn.

  1. Composite man đang MUA vào toàn bộ nguồn cung trên thị trường -> dẫn đến kết thúc xu hướng giảm
  2. Có một vùng hỗ trợ ở phía bên trái vùng giá hiện tại, và composite man đang chuẩn bị bán ra để đáp ứng lực mua từ các Trader tại khu vực quanh vùng hỗ trợ đó.

Kịch bản 2 cũng là trường hợp xu hướng giảm tiếp tục như kịch bản 2 của Selling Climax, nên chúng ta sẽ không phân tích chi tiết.

Kịch bản 1: Xu hướng đảo chiều sau khi xuất hiện stopping volume

Sau khi thấy Stopping Volume, nếu việc Test thành công, chúng ta có thể mong đợi giá sẽ tăng cao lên, đặc biệt là nếu việc Test đi kèm volume thấp và thân nến hẹp tại khu vực xảy ra Khối lượng cao trước đó. Đây là một tín hiệu MUA mạnh .

Stopping Volume

Ví dụ về Stopping Volume trong biểu đồ

4.2.4. Làm thế nào để giao dịch sau khi thấy Stopping Volume?

Vào lệnh Buy sau khi việc TEST diễn ra thành công

  1. Chờ giá quay lại Test khu vực xảy ra Stopping Volume với Khối lượng thấp + các cây nến hẹp
  2. Thời điểm để vào lệnh mua là khi chúng ta thấy bắt đầu xu hướng đi lên. Bất kỳ mô hình nến đảo chiều nào (như Engulfing, Outside bar, Pin bar). Điều này cho chúng ta thấy rằng không có người bán hoặc không có Cung nữa (No sellers hoặc No Supply)
  3. Mua ngay trên cây nến đó
  4. Đặt Stoploss dưới cây nến đó

4.3. No supply và No Demand

No supply và no demand là hai thiết lập nến báo hiệu thị trường đang cạn kiệt nguồn cung (no supply) hoặc không còn lực cầu (no demand), chúng là tín hiệu tiếp tục xu hướng trong phương pháp VSA.

Hai thiết lập này hoàn toàn tương tự như nhau, chỉ là đối xứng với nhau khi no supply là tín hiệu tiếp tục xu hướng tăng, còn no demand là tín hiệu tiếp tục xu hướng giảm. Do đó, bài viết này mình chỉ giới thiệu về no supply nhé anh em.

no supply trong phương pháp VSA

Thiết lập nến no supply – phương pháp VSA

no demand trong phương pháp VSA

Thiết lập no demand trong phương pháp VSA

4.3.1. Đặc điểm của No supply

  • Thị trường đang trong xu hướng tăng
  • Xuất hiện cây nến đỏ với thân nến nhỏ đi kèm với khối lượng giảm
  • Điều quan trọng ở đây là khối lượng, khối lượng nên đang xét phải thấp hơn khối lượng nến trước đó
  • Giá có thể đóng cửa ở mức cao nhất, nhưng tốt hơn là đóng cửa ở giữa hoặc gần mức cao nhất của nến
  • Một Testing với khối lượng thấp thành công cho bạn biết rằng thị trường đã sẵn sàng tăng giá ngay sau đó

4.3.2. Cách giao dịch với No supply

Vào lệnh sau khi thấy nến “No Supply” trong một xu hướng tăng

  • Nến “No supply” thể hiện Nguồn Cung đang thiếu và do đó khi Cầu xuất hiện sẽ áp đảo nguồn cung khiến giá tăng trong tương lai.
  • Lưu ý rằng nến “No Supply Candle” là tín hiệu tiếp tục của xu hướng trước đó chứ không phải là tín hiệu đảo chiều.
  • Các yếu tố xung quanh (background) là cực kỳ quan trọng, bạn chỉ vào lệnh Buy khi mà thị trường đang trong xu hướng tăng tốt với động lượng tăng.

Xem thêm: Test cung cầu trong VSA và tìm kiếm cơ hội giao dịch

5. Tổng kết

Lý thuyết về phương pháp VSA khá dài, hy vọng anh em đã đọc kỹ và hiểu được phương pháp này qua các ví dụ của mình. Nếu thấy nó phù hợp với phong cách giao dịch của bản thân, anh em nhớ thực hành thường xuyên đến khi thành thạo và biến nó thành phương pháp của riêng mình nhé.

Đừng quên tham khảo thêm nhiều bài viết khác của chúng mình để xây dựng cho bản thân một nền tảng kiến thức vững chắc, cũng như một kho chiến lược để có thể sử dụng linh hoạt trong bất cứ điều kiện thị trường nào.

Chúc anh em giao dịch an toàn và hiệu quả.

“VnRebates tổng hợp”

Risk Disclaimer: Bài viết thể hiện quan điểm và góc nhìn của cá nhân tác giả, chỉ có giá trị tham khảo về mặt thông tin, kiến thức và không có giá trị pháp lý về khuyến nghị đầu tư hay thay thế cho việc tư vấn tài chính nào tương đương. Bài viết không đảm bảo bất kỳ khoản lợi nhuận nào hay giảm thiểu rủi ro đầu tư nào cho chính độc giả. VnRebates không chịu trách nhiệm hay liên quan đến khoản đầu tư của độc giả khi sử dụng thông tin từ bài viết này. Bản quyền thuộc về đóng góp của tác giả.

Bài viết cùng chuyên mục

» Xem tất cả

Bài viết đọc nhiều